寓言(16则)

何亚福 译

Formikos ay Grilo

En bela wintra tago, aro da formikos energe laboradin por sekizi grenos, kiu lu kolektin dum somero. Grilo mortonta pro dissato preterpasin ay petin la formikos doni al hi iom da manjaco. La formikos askin la grilo: "Kial yi ne kolektin manjaco dum somera tagos?" La grilo respondin: "Mi ne havin tempo por tio, car mi kantadin en tuta somero." Tiam la formikos moke dirin al la grilo: "If yi kantadin en tuta somero, yi devuz dansadi en tuta wintro."

蚂蚁和蟋蟀

在一个美好的冬日,一群蚂蚁起劲地劳动着,把他们在夏天搜集来的粮食晒干。这时,一只饿得快要死去的蟋蟀从旁边经过,要求蚂蚁们给他一点食物。蚂蚁们问蟋蟀道:“为什么你在夏天不收藏一点食物呢?”蟋蟀答道:“我没时间干那个呀,因为整个夏天我都在唱歌。”于是,蚂蚁们嘲笑这个蟋蟀道:“如果你整个夏天都在唱歌,那么,整个冬天你就该跳舞了。”

Urso ay Bi Voyajantos

Kiam bi voyajantos irin tra arbaro, sudene lu metin kum urso.

Un el la voyajantos, kiu tuy rimarkin la urso, kurin al arbo apud la voyo, grimpin ep la arbo ay hidin si en brancos. La alia ne havanta tempo por savi si, falin dawn ay simizin si mortinta.

Kiam la urso venin al hi ay smelin hi ce la faso, hi pene detenin la spiro, car hi awdinta, ke la urso ne tucan kadavro. Kiam la urso foririn, la humo, kiu esin sur arbo, descendin ay jeste askin la voykumoro, kio la urso flustrin al hi.

"Ji admonin mi," respondin la askito, "ke mi ne voyajez kum tia humo, kiu forlasan sia amiko je okazo de danjero."

熊和两个旅行者

当两个旅行者经过森林的时候,突然间他们碰上了一只熊。

旅行者中有一个注意到熊了,便向路边一株树跑过去,爬到树上,在树枝丛中藏了起来。另外的一个没有时间逃命,只好躺在地上装死。

当熊来到他身旁,嗅他的脸时,他努力屏住呼吸,因为他曾经听说过,熊是不会碰尸体的。等到熊走开后,树上的那个人才跑下来走到同伴跟前,开玩笑地问他熊对他耳语了些什么。

“它告诫我”,这个被问话的人答道,“要我不要和那种在危险的时候就抛下朋友不管的人一道旅行。”

 

Kumsido de Ratos

En iu domo esin lerta kato, kiu tre gude kaptin ratos. Al ratos en la domo, jia egzisto esin terura menaso. Tial foye la ratos kumsidin por diskutin pri gardo konter la kato.

"Law mia opinio," dirin un rato, "la most guda rimedo esan pendizi tinklilo ce jia kolo, car tiam mu tuy konon jia aproco, ay povon eviti surpriza atako." Siman al ciu, ke ji esan brila ideo.

"Tamen," dirin alia rato, "kiu pendizon la tinklilo al la kato?" Tiam disespero ay silento regin la tuta rondo.

老鼠开会

在一间房子里有一只灵巧的猫,它非常善于抓老鼠。它的存在对这间房子里的老鼠们来说,是可怕的威胁。所以有一次老鼠开会商议防卫自己、对付这只猫的办法。

一只老鼠说:“依我的意见,最好的办法是在它的颈上挂一个铃子,因为它一走近,我们立刻就会知道,从而可以避免突然袭击。”所有的老鼠都觉得这的确是一个好主意。

可是另一只老鼠说:“谁去给那支猫挂上铃子呢?”这时这群老鼠都默然了,大家充满了失望的情绪。

 

Aglo ay Korvo

Aglo flugin dawn el sia nesto sur alta roko al pasteyo, kaptin xafido per sia akra ungegos ay forflugin kum ji denove alte alen la celo.

"Ho, majesta birdo!" pensin la korvo, kiu vidin tio sur arbo apud pasteyo, ay forte enviin la aglo, "Anke mi volan fari la samo." Kum tiu golo hi brue frapin per sia flugilos ay flugin al granda xafo, kiu manjin grasos apude, kaptin la xafo ce la dorsa hararo per sia ungos, sed hi ne nur ne povin forlevi la kaptaco, even ne povin forflugi de sur la xafo, car hia ungos krocisin al la implikita haros de la xafa dorso.

Xafisto ekvidin la korvo pene frapanta per la flugilos por liberizi si, tuy alkurin ay kaptin la fola birdo. La xafisto detrancin la flugilos de la korvo ay portin la senflugila birdo home por sia infanos.

Kiam la infanos askin, kio ji esan, la patro dirin, "Law mia kono, ji certe esan korvo, sed siman, ke jiself konsideran si esi aglo."

鹰和乌鸦

鹰从高高的悬岩上他自己的巢里飞向下面的牧场,用他那尖利的巨爪捕捉到一只小羊羔,然后,又带着这只小羊羔飞向高空。

“啊,威严的鸟啊!”乌鸦心里想,他在牧场旁的一株树上看到了这个场面,非常羡慕鹰。“我也想这么做呢。”怀着这个目的,他噗噗地拍打着翅膀,飞向一只正在附近吃草的大羊,用他的爪子抓住羊背上的毛,但是他不仅不能把捕获物带走,甚至连从羊背上飞开也不可能了,因为他的爪子被羊背上的卷曲的毛缠住了。

牧羊人看见乌鸦用他的翅膀奋力拍打,想解脱自己,立刻跑过来捉住了这只愚蠢的鸟。牧羊人把乌鸦的翅膀剪断,把这只没有翅膀的鸟带回家里给他的孩子们玩。

孩子们问这是一个什么东西,父亲说:“据我所知,他一定是一只乌鸦;但看来,他自己却自以为是鹰呢。”

Vulpo ay Kapro

Vulpo iam falin alen profunda welo. Hi vane penin trovi eliro ay esin disespera. Tiam kapro venin por trinki hidro el al welo. Ekvidinte la vulpo sube, la kapro askin, "cu la hidro esan trinkebla?" "Yes," la vulpo respondin, "ji esan ja most bongusta hidro, kiu mi yam trinkin." Awdinte tio, la kapro ne povin regi sia forta deziro ay senkonsidere saltin alen la welo.

Kiam la kapro apene trankwilizin al si la soifo, la vulpo atentizin hi, ke lu amba trovan si en mizera situo. "Ho, mi tute ne konsiderin pri tio," dirin la kapro, "cu mu ne havan ia rimedo por eliri?" "Nu, mu havan sola rimedo, if yi nur konsenton mi. Yi starisez sur yia posa pedos, apogante yi sur la muro, mi rampon sur yia dorso ay elsalton, ay tiam mi povon helpi yi eliri."

La kapro tuy konsentin ay pozin tiel, kiel la vulpo priskribin. La vulpo facile elirin per bi saltos, ay rapide ekirin sia voyo.

"Hey, amiko, ne forgesez savi mi!" la kapro kriin. La vulpo returnisin por momento ay moke dirin al la kapro: "Stulta disyunulo! If yi havuz tiom da cerbo, kiom yi havan da berdo, yi konsideruz kiel eliri, antaw ensalti. Adiu, guda tago!"

 狐狸和山羊

狐狸有一次掉进一个很深的井里去了。他尽量想找一个出去的办法,但没有成功,因此很绝望。一个山羊走了过来,想从井里喝点水。看到狐狸在下面,山羊问道:“井里的水可以喝吗?”“是的,” 狐狸回答道,“这是味道最好的水,我已经喝过了。”听了这话,山羊抑制不住自己的强烈欲望,不假思索地就跳进井里去了。

这只山羊刚解完渴,狐狸就提醒说他们俩都已陷入了可诅咒的境地了。“啊,我可完全没有想到这点啊,”山羊说,“我们难道就不能有某种出去的办法了么?”“哦,我们有一个唯一的办法,如果你同意我的话,你用你的后脚站起来,支撑在井壁上,我爬到你的背上,然后再跳出去,那时我就能帮助你出去了。”

山羊立即同意了,而且如狐狸所描绘的那样摆好架势。狐狸跳了两跳,就轻而易举地跳了出去,迅速地赶他自己的路。

“嘿,朋友,不要忘了救我啊!”山羊喊道。狐狸回过身来,嘲弄地对山羊说,“愚蠢的老头啊!如果你的脑髓像你的胡须那么多的话,你会在跳进去之前想想你怎么出来。日安,再见!”

 

Astronomo

Iu astronomo elirin ciu vespe por observi stelos. Un vespe, kiam hi promenin sur kampa voyo kiel kutime absorbite de rigardado al la stelos sur la celo, hi falin alen profunda kavo, ay forte kontuzin ay frotwundin.

Ne povante levi si, hi lawde kriin pri helpo. Humo el niro venin ay askin, kio okazin al hi.

Awdinte la astronomo, la humo dirin, "Dum yia pedos tucan la tero, atentez ne nur pri la celo, sed anke pri la tero."

天文学家

一位天文学家每天晚上都出去观察星星。有一天晚上,当他照例到田坎上去散步,专心致志地观看天上的星星的时候,他掉进了一上深坑,跌伤擦伤得很严重。

他爬不出来,就大声呼救。附近的一个人走过来问他发生了什么事情。

听了天文学家的叙述之后,这人说:“当你的脚还踏着地的时候,你不仅要注意看天,也应该注意看地。”

 

"Leono" Lupo

Inter lupo naskisin un eksterordinara lupo, kiu superin ciu alia lupos ne nur grandeco sed anke en forteco ay rapidkureco.

Pro tio lupos nomin ji "leono". La "leono" lupo kredin, ke ji vere indan esi leono, ay komencin vivi inter leonos, forlasante sia natura komrados. Vidante tio vulpo dirin al la lupo: "Yi esin rigardata kiel leono; sed nun, esante inter vera leonos, yi esan nur ordinara lupo."

“狮”狼

在狼群中,出生了一只不寻常的狼,它不仅身体大,而且在力量和奔跑的速度上都超过一切其他的狼。

因此,其他狼替他取名为“狮”。这只“狮”狼认为,它真的配作狮子,就开始到狮群中去生活,丢开了他自己天然的伙伴们。见到这种情况,狐狸就对这只狼说:“当你在狼群中时,你被看做是狮子;但现在,你真的在狮群当中了,你不过是一只普通的狼而已。”

 

Leono ay Leporo

Leono trovin leporo dormanta en nesto ay volin tuy kaptin ji. Juste en tiu momento, un bela cervo galope preterpasin. La leono forlasin la leporo ay komencin casi la cervo. Sed la cervo kurin tre rapide ay la leono ne povin kur-atingi ji.

Pos longa ay vana kurado la leono esin devizite rezigni la cervo ay revenin al la leporo, kiu tamen yam ne kuxin tie.

狮子和野兔

狮子发现一只正在窝里睡觉的野兔,便想一下子抓住它。正在这时,一只美丽的小鹿从旁边奔跑而过。狮子便放弃了野兔并开始追那只小鹿。但是这只小鹿跑得很快,狮子追不上它。

经过长时间徒劳的奔跑,狮子只好放弃了小鹿,又回到野兔那里,然而那只野兔已经不再躺在那里了。

 

Viro Kum Bi Lovatinos

Midaja viro kum griza hararo havin bi lovatinos, el kiu un esin mor yuna ay la alia esin les yuna ol hi.

La yuna lovatino eltiradin al hi wayta haros ciufoye kiam hi vizitin xi, car xi volin, ke xia lovatulo aspektez kiel eble mor yuna. Tamen, la les yuna lovatino eltiradin hia blaka haros kiam hi vizitin xi, car xi hontin esi lovata de viro mor yuna ol xi.

Tiel, la viro balde perdin la tuta hararo.

有两个情妇的男人

一个头发花白的中年男子有两个情妇,她们中的一个比他年轻,而另一个不如他年轻。

每当他去看那个较年轻的情妇的时候,她就拔他的白发,因为她希望她的情人尽可能显得年轻一些。然而,每当他去看那个较年长的情妇的时候,她就拔他的黑发,因为她为被一个比她年轻的男子所爱感到羞愧。

就这样,这个男人很快就失去了他的全部头发。

Avarulo

   Avarulo forvendin ciu hia havacos ay canjin la monio en bulo da goldo. Hi enterin ji apud la muro de hia domo. Ciutage hi venadin al la loko por denove eldigi ay rigardi ji kum granda plezuro.

   Un el hia neyboros rimarkin ay suspektin la stranga vizitado de l'avarulo. Un tage hi spionin ay la sekro esin diskovrita. La neyboro eldigin ay forstilin la goldo.

   Kia doloro ay disespero de l'avarulo esin, kiam hi trovin, ke la goldo esan disaperinta. Hi kriadin tiel lawde, ke un pasanto askin hi kio okazi. Awdinte la avarulo, kiu klarizin hia disjoyo, la pasanto dirin: Esez por yi tute egale, cu yi havin or ne havin la goldo, car yi tute ne volin usi ji en jia valuo. Putez stono insted la golda bulo, ji helpon al yi tute same kiel la goldo, if yiself imaguz al yi, ke ji esan goldo.

 守财奴

   守财奴把他所有的财产都卖掉,把钱变换成一块金砖.他把金砖埋在自己屋子的墙边,每天他都跑到那个地方去把它重新挖出来,怀着十分高兴的心情审视它.

   他的一个邻居注意到守财奴这个奇怪的举动,产生了怀疑.一天,邻居去偷看,终于发现了秘密.这个邻居挖出金子,把金子偷走了.

   当守财奴发现金子无影无踪后,他是多么痛苦和失望啊.他高声咒骂着.一个过路人问他发生了什么事.听了守财奴述说了自己的痛苦后,过路人说:"对你来说有没有金子完全一样,因为你并不想利用它的价值.你放一块石头代替那块金砖吧,如果你自己想象它是金子,它就会完全象金子一样帮助你."

Dogo ay Jia Pikturo

Dogo kurin kum peco da karno en la buxo. Ji pasin survoye eta ponto, sub kiu fluin trankwila klara hidro. Kiam okaze la dogo rigardin dawn al la hidro.  Ho! Ji ekvidin tie alia dogo, kiu anke havin en sia buxo peco da karno. "Ha, ji esan mor biga ol la mia," pensin la dogo, "mi forprenon ji!" Ay ji disfermin la buxo por kapti la karno de la dogo en la hidro, ay cio sur la hidro konfuzisin por momento. Kiam la dogo en la hidro denove starisin, anke la karno de jia buxo esin disaperinta, car tio, kio la dogo konsiderin kiel alia dogo, esin jia propra pikturo, spegeliso sur la hidro.

狗和它的影子

一只狗嘴里衔着一块肉在奔跑,它在路上经过一座小桥,在桥下面,流淌着静静的,清澈的水。当狗对着水朝下一看时,啊!它看见那儿有另一只狗,它的嘴里也有一块肉。“哈,它比我的这块还大呢,”狗想道,“我要把它抢走!”于是它张开嘴去抢水中那条狗的肉。它嘴里的肉就噗通一声掉进水里,水面乱了一会。当狗在水中重新站起来的时候,它口中的肉也消失了。原来这只狗看做是另一只狗的东西不过是自己在水面上所反映出来的倒影。

 

Patro ay Bi Filinos

   Esin disyunulo, kiu havan bi filinos. La unu filino hi wedizin al gardenisto ay la biu al tegolisto.

   La patro iam viziti la unu ay askin, kiel iran la afero al xi. Cio iran glate-- dirin la spozino de la gardenisto,-- sed mi deziruz, ke pluvez iom mor, car la plantos suferan manko de hidro.

   Pos ne longe hi vizitin la alia filino ay askin, kiel esan al xi en la nova vivo. Tiu ci respondin: Tre bone, sed nur un afero mi deziruz mor, ke durez guda wetero ay la suno warme brilez, por ke la tegolo rapide sekisez.

   Ho, kio mi do dezirez! -- dirin la patro,-- car yia fratino deziran pluvo ay yi la suno.

 父亲和两个女儿

   有一个老人,他有两个女儿.他把大女儿嫁给一个园丁,把小女儿嫁给一个瓦匠.

   父亲有一次去看望大女儿,问她情况如何. "一切都顺利,"园丁的妻子答道,"但我希望多下一点雨,因为植物缺水呢."

   不久之后,他去看望另一个女儿,问她新的生活怎么样.这个女儿答道:"很好,但我只希望一件事,那就是让这样的好天气持续下去,太阳照得暖烘烘的,这样瓦就能干得快些."

   "啊,那么,我希望什么呢?"父亲说,"因为你姐姐要的是雨,而你要的却是太阳."

 

    Koko ay Juwelo

    Koko sercanta manjaco sur korto trovin juwelo. La koko dirin al jiself: If la posedinto de la juwelo trovuz ji, li tuy levuz ay kum joyo konsevuz ji, sed ji niel utilan al mi! Por mi, un riso esan mor dera ol la tuta juwelo en la mondo.

鸡和珠宝

    正在院子里觅食的一只鸡发现了一颗宝石,这只鸡自言自语道:“如果这颗宝石的主人找到了它,他会马上把它拾起,高兴地把它保存起来。但是它对我却没有任何用处。对于我来说,一粒大米比世界上全部宝石更贵重。”

 

Vulpo kum Swela Ventro

    Vulpo tre dissata trovin pano ay karno en kavo de disyuna arbo. La vulpo enirin en la kavo ay manjin ju til fula sato. Kiam li volin eliri, trovin, ke li niel povan trairi la truo. La vulpo kum disespero lamentin ay kriin. Alia vulpos, kiu awdin la krio, venin ay askin li, kio okazin. La vulpo kum swelinta ventro priskribin la situo. Tiam un el la vulpos dirin: Yi devan resti tie til yi denove eson tiel dissato, kiel antawe, kiam yi enirin.

 胀肚子的狐狸

    一只非常饥饿的狐狸在一株老树的洞里找到了面包和肉。狐狸偷偷地钻进洞里,吃了个饱。当他想走出去时,却发现肚子胀得那么大,怎么也穿不过洞口。狐狸长吁短叹,哭喊起来。听到喊叫声的几只狐狸走过来问他发生了什么事情。吃胀了肚子的狐狸把情况描述了一番。这时,狐狸当中的一个说:“你应该呆在洞里,直到你重新饿得象刚进去时那样。”

 

Cervo

    Cervo, kiu irin al lageto por trinki hidro, vidin lia pikturo sur la klara hidro. Li ravite rigardin sia bela hornos ay multe admirin ju en la penso. Sed, -- dirin la cervo al liself,-- kiel mizere aspektan mia disdika kruros, ju ja tedan mi. Ay! Juste tiam, li ekvidin terura leono, ay ekkurin tiel rapide kiel li povin, per lia mizere disdika kruros.Sed kiam li kurin en densa arbaro, la hornos krocin en brancos ay pro tio li esin kaptita de la leono.

    Kum disespero li dirin: Esan lamente, ke mi devan perei pro la hornos, pri kio mi esin fiera, dum mi povuz forkuri de la danjero dank' al la kruros, kio mi insultin.

 鹿

    一只去小湖边喝水的鹿,看见清澈的水里自己的影子。他出神地看着那对美丽的鹿角,内心十分赞赏。“但是,”他对自己说,“我的瘦腿显得多么难看啊,我真讨厌极了,唉!”正在这时,他看见一只凶猛的狮子,便赶快用他那瘦得可怜的腿逃跑。但当他在浓密的丛林里奔跑的时候,角被树枝绊住了,因此,他被狮子捉住了。

    他绝望地说:“真倒霉,我反为引以自豪的角而丧命!而我本来是可以靠我所诅咒的那双腿逃离危险的。”

 

Prediristo

    Un prediristo sidin en markto ay konjektin fortunos al pasantos. Tiam un el hia neyboros rapide kurin al hi ay dirin:" Rabistos brekin pordos de yia domo ay stilin ciu havacos." La prediristo surprizite kurin al hia domo kum spirego.

    Hia neyboros, vidante hi kurante al homo, dirin:" Ho ve, prediristo!Kial yi ne povin previdi la fortuno de yiself?"

 算命先生

    一个算命先生坐在市场上,为过往行人算命。这时,他的一个邻居飞快地向他跑过来说:“小偷们把你的门打烂了,拿走了你的一切东西。”这个算命先生喘着粗气惊恐地向家里跑去。

    看见他跑回家,他的邻居们说:“嘿,你这个算命先生!你为什么不能算出自己的命呢?”

 

Silentema fixisto

    Saturde morne disyuna fixisto kum hia filulo kaptin fixo surmare. Car la fixisto niam aman multe parli, anke hi workin silente kiel fixo. Nur midtage, kiam kelka nubetos aperin ce la horizonto, la filulo dirin al al patro: "Siman al mi, ke balde pluvon." La patro rigardin ep, sed hi respondin nio.

    Tiel pasin la tuta tago. Sunde hu ripozin, sed silentin kiel kutime.
Lunde hu denove fixkaptin, sed same senparle kiel antawe. Pasin anke mardo, merkredo ay turzdo. Nur fride vespe, kiam yam vere pluvin, la patro respondin al la filulo: "Yes, yi pravan."

沉默的渔夫

    星期六早上,老渔夫和他的儿子在海上捕鱼。因为渔夫不喜欢多说话,他象鱼一样沉默地工作。只有在中午时,当几朵乌云出现在地平线上,儿子对父亲说:“似乎快要下雨了。”父亲抬头向上看了一下,但没有回答。

    这样整天过去了。星期天他们休息,但和平常一样沉默。星期一他们重新去打鱼,但和以前一样不讲话。星期二、星期三和星期四过去了。只有到了星期五晚上,天确实下雨时,父亲才对儿子说:“是的,你是对的。”