Esan nur un artikolo en Mondlango - la definitiva artikolo: "la".
La
usado de "la" similan al tio de "the" en la engla.
"La" saman por singlo ay pluralo ay por ciu genros.
Ne esan nedefinitiva artikolos en Mondlango. If mu volan emfazi nomo, mu povan usi la numeralo "un". If mu volan emfazi indefiniteco, mu povan usi la nedefinita pronomo "iu".
Egzample: Donez la libro al mi.
Donez un libro al mi.
En
Mondlango, nomos en singlo finisan per - o. Egzample: libro ,domo.
La
pluralo de nomo esan farita de aldonado de -s al la singlo.
Libros, domos.
Nomos
povan funktan
kiel:
1. La subjekto de verbo: Tomo arivin .
2. La komplemento de la verbo "esi" : Tomo esan workoro .
3. La objekto de verbo: Mi vidin Tomo .
4. La objekto de prepo: Mi dirin al Tomo .
Verbos
Verbos en infinitivo finisan per -i: iri , vidi.
Oni forman la prezento instedante la litero -i per -an: iran , vidan .
Oni forman la pasinteco per la fino -in: irin ; vidin .
Oni forman la futuro per la fino -on: iron , vidon .
La subjunktivo uzan la fino -uz: If mi esuz yi .
La
imperativa fino esan -ez: Sidez !
Venez!
La
aktiva prezenta participo usan la fino -anta: Fluganta birdos ;
Leganta studento .
Uso
de la literos a, i, ay o, por indiki prezento, pasinteco ay futuro, kiel
en la finos -an, -in, -on esan aplikata anke al la aktiva ko pasiva participos.
La fino -inta forman la aktiva pasinteca participo.
Fluginta birdos; Leginta studento
.
Simile, la fino -onta produsan la aktiva futura participo: Flugonta birdos ; Legonta studento .
La fino -ata donan la prezenta pasiva participo: Libro legata .
La pasinteca pasiva participo finisan per -ita: Libro legita .
La futura pasiva participo finisan per -ota: Libro legota.
Adjektivos
Adjektivos finisan per -a: guda; biga .
Adjektivos
havan la sama formo por singlo, pluralo, vira ay fema nomos: Biga domo
;. Biga domos.
Guda kidulo; Guda
kidino .
Oni
raytan ubizi adjektivos antaw or pos la nomo kiu ju
kwalifan.
Egzample: Guda libro or libro guda.
Komparativo: Adjektivos forman sia komparativos ay superativos putante "mor" ay "most" antaw la positivo: mor alta ; most alta .
mor interesa; most interesa .
Adverbos
Adverbos indikan manero en kiu akto esan farita. En Mondlango, adverbos mostmulte derivisan de adjektivos, canjante la fino al -e. Egzample: guda --gude ; vera -- vere .
Adverbos respondan la asko, kiel. Egzample:
Kiel yi faran?
Bone, dankan yi!
Korelativa Adverbos
Ial
Kial
Tial
Cial
Nial
Pronomos
Persona pronomos
mi
mu
Oni forman pozesiva adjektivos per aldonante la fino -a al la persona pronomos:
Mia , hia, mua, hua .
Oni forman pozesiva pronomos per aldonante la fino -s al la pozesiva adjektivos:
Mias, xias, muas , huas .
Refleksiva
pronomos: (persona pronomo) + self:
Miself ; hiself ; muself ; huself.
If necese, persona pronomos prenan la akuzativa kazo,
per aldonado de la fino -m al la pronomos.
Egzample, hi -- him ; mi -- mim .
Korelativa Pronomos
Io
Kio
Tio
Cio
Nio
Al
Pos
Ekster
Ce
Per
Pro
Konter
Versus
Konjunktos
Ay
Or
Kardinala Nombros
|
|
Araba |
Mondlango |
|
|
|
1 |
Un |
|
|
|
2 |
Bi |
|
|
|
3 |
Tri |
|
|
|
4 |
Kwar |
|
|
|
5 |
Kwin |
|
|
|
6 |
Siks |
|
|
|
7 |
Sep |
|
|
|
8 |
Ok |
|
|
|
9 |
Nef |
|
|
|
10 |
Dek |
|
|
|
11 |
dek-un |
|
|
|
12 |
dek-bi |
|
|
|
13 |
dek-tri |
|
|
|
20 |
Bidek |
|
|
|
21 |
bidek-un |
|
|
|
22 |
bidek-bi |
|
|
|
30 |
Tridek |
|
|
|
33 |
tridek-tri |
|
|
|
40 |
Kwardek |
|
|
|
100 |
Cent |
|
|
|
101 |
cent-un |
|
|
|
110 |
cent-dek |
|
|
|
123 |
cent-bidek-tri |
|
|
|
234 |
bicent-tridek-kwar |
|
|
|
1000 |
Mil |
|
|
|
1234 |
Mil-bicent-tridek-kwar |
|
|
|
10000 |
dek-mil |
|
|
|
23456 |
bidek-trimil-kwarcent-kwindek-siks |
|
|
|
100000 |
cent-mil |
|
|
|
1000000 |
Miliono |
|
|
1000,000,000 |
biliono |
Ordinala
nombros esan formata per aldono de la fino -u
al la kardinala nombros: unu; biu ; triu .
Sintakso
En Mondlango la baza wordordo esan:
Subjekto
+ verbo + objekto
Aktiva
voco: La kato manjan la muso.
Pasiva
voco:
La muso esan manjata de la kato.
Aska voco: Cu la kato manjan la muso?