Biografio de Huo Xiaoyu 霍小玉传
Tradukita de HeYafu
Dum Dali-periodo(766-779) vivin yuna klerulo Li Yi de Longxi. En sia 20-yera hi
yam trapasin la cefurba egzamo por la titolo de Jinshi, ay, en la sekwanta yero,
por partopreni en la ankore foya egzamo por selekti statoficistos, hi venin
somere al la cefurbo Chang'an en la siksu mono law cina kalendaro ay lojin en
Xinchang-distrikto.
Hi naskisin el nobla familo, montrisin yam en yuneco senkompare elstara en
poemo-verkado ay even multa veteranos en literatura rondo admirin hi. Kum
selfkontento pri sia talento, hi tre deziran havi bona spozino, ay longe sercin
inter fama huminos de la cefurbo, sed rezultin vane. En Chang'an vivin svatino
Bao, kiu esin la dek-unu inter sia fratos ay eks-servino en la domo de
imperestra bofilo Xue, sed antaw mor ol dek yeros Bao yam elacetin si libera ay
wedin. Sperta en observado, kum lerta lango, Bao konin preske ciu grava familos
en la cefurbo, ay, por ofero de informado or konsultado, Bao vere okupin la unu
loko. Akceptinte sincera peto ay abunda gifto de Li, xi tre volunte dankin hi
per svata servo.
大历中，陇西李生名益，年二十，以进士擢第。其明年，拔萃，俟试于天官。夏六月，至长安，舍于新昌里。
生门族清华，少有才思，丽词佳句，时谓无双；先达丈人，翕然推伏。每自矜风调，思得佳偶，博求名妓，久而未谐。长安有媒鲍十一娘者，故薛驸马家青衣也；折卷从良，十余年矣。性便辟，巧言语，豪家戚里，无不经过，追风挟策，推为渠帅。常受生诚托厚赂，意颇德之。
Pos monos, en iu posmidtago, kiam Li Yi sidin en la suda kiosko de sia lojeyo,
hi sudene awdin rapida frapado sur la pordo --yen alvenin Bao. Ordizante sia
dreso, Li Yi kurin meti al xi.
“Ho, kio favora venizin yi al ci tie, mistino Bao?” askin Li Yi.
Bao lafe respondin: “Cu yi havin dolca drimo? Nun degradin el celo un feino,
kiu avidan nia ricaco, sed nur admiran talenta galantulo. Tiu feino vere esan
kreita por yi!”
Awdinte tio Li Yi eksaltin de joyo ay sentin si kwaz flosanta en aero. Tenante
mano de Bao, hi salutin kum danko, parlante: “Mi volunte esez yia sklavo dum
tuta vivo!”
Ay Li Yi askin kie la yunino lojan ay kio esan xia nomo. Bao respondin: “Xi
esan la most yuna filino de Prinso Huo ay nomisan Xiaoyu. La prinso tre dorlotin
xi. Xia matro, Jinci, esin la favora servino de la prinso. Kiam la Prinso mortin,
hia filulos rifuzin agnoski ay akcepti xi pro la disnobla deveno de xia matro.
Do, lu donin al xi porxo da ricaco ay forsendin xi loji ekstere. Xiaoyu canjin
sia famila nomo kiel Zheng, ay niu konin ke xi esin filino de la Prinso. Xi ja
esan la most bela kreaco, kiu yi povuz vidi dum tuta vivo, kum senkompare gracia
temperamento ay staylo. Xi anke tre lertan pri muziko ay pri verso. Hiere, xia
matro petin ke mi trovez por xi guda yunulo, kiu paran kum sia filino Xiaoyu. Mi
mencin yia nomo, ay xi tre joyin kontente, car xi anke delonge konin yia famo.
Lu lojan en la strato Disnova Templo, Shengye-Distrikto, en la unu domo ce la
enireyo de hors-karo, ay mi yam mendin por yu rendevuo. Morge midtage vizitez al
la fino de la strato serci servino nomata Guizi ay xi montran al yi la domo.”
经数月，李方闲居舍之南亭。申未间，忽闻扣门甚急，云是鲍十一娘至。摄衣从之，迎问曰：
“鲍卿今日何故忽然而来？”
鲍笑曰：“苏姑子作为梦也未？有一仙人，谪在下界，不邀财货，但慕风流。如此色目，共十郎相当矣。”
生闻之惊跃，神飞体轻，引鲍手且谢曰：“一生作奴，死亦不惮。”
因问其名居。鲍具说曰：“故霍王小女，字小玉，王甚爱之。母曰净持。净持，即王之宠婢也。玉之初薨，诸弟兄以其出自贱庶，不甚收录。因分与资财遣居于外，易姓为郑氏，人亦不知其王女。姿质浓艳，一生未见，高情逸态，事事过人，音乐诗书，无不通解。昨遣某求一好儿郎格调相称者。某具说十郎。他亦知有李十郎名字，非常欢惬。住在胜业坊古寺曲，甫上车门宅是也。已与他作期约。明日午时，但至曲头觅桂子，即得矣。”
Pos foriro de Bao, Li Yi startin prepari si por la grava okazo. Hi sendin sia
servisto Qiuhong prunti blaka horso kum golda brido de hia kuzulo Li Shang,
jenerala adjutanto en la cefurbo. Tiu vespe, hi lavin sia dreso, farin bano ay
tualeto al si, ay pro joyo ne povin dormi dum la tuta nokto.
Neksta frua mone, Li Yi werin al si hedtuko ay egzamin si antaw spegelo,
nur timante cu ankore io ne esuz en ordo. La tempo do tiel pasin dum hia preparo
ay fine esin midtago. Li Yi haste venizin la horso ay rekte galopin al
Shengye-distrikto. Kiam Li Yi venin al la rendevuo, hi vidin ke tie starin servino atendante, kiu askin al hi: “Cu yi esan mistulo Li la Deku?”
Li yesin ay tuy descendin de la horso. Xi petin ke Li Yi kondukez ji alen la
domo, ay xi rapide xlosin la pordo pos hi. Tiam Li Yi vidin, ke Bao elirin de la
interna domo ay lafin de fore, dirante: “Ho, de kie la impertinenta
yunulo entrudin?”
Li Yi anke jestin al xi , dume hi yam esin enkondukita al la mida pordo. En la
korto kreskin kwar ceriarbos ay sur tiu ce la nordwesta korno esin pendita kajo
kum papago. Vidante ke Li enirin, la papago ekparlin:“Yen venan gesto! Rapide
dislevez kurteno!” Car nature Li Yi esin ne societema, ankore kum skruplo ay
hezito en sia koro, tial nun, ekawdinte la parlo de la papago, hi hezite haltin
kum distrankwilo ay ne kurajin eniri.
鲍既去，生便备行计。遂令家僮秋鸿，于从兄京兆参军尚公处假青骊驹，黄金勒。其夕，生浣衣沐浴，修饰容仪，喜跃交并，通夕不寐。
迟明，巾帻，引镜自照，惟惧不谐也。徘徊之间，至于亭午。遂命驾疾驱，直抵胜业。至约之所，果见青衣立候，迎问曰：“莫是李十郎否？”即下马，令牵入屋底，急急锁门。见鲍果从内出来，遥笑曰：“何等儿郎，造次入此？”生调笑未毕，引入门中。庭间有四樱桃树；西北悬一鹦鹉笼，见生人来，即语曰：“有人入来，急下帘者！”生本性雅淡，心犹疑惧，忽见鸟语，愕然不敢进。逡巡不敢进，逡巡。
Bao akompanin Jinci, la matro de la yunino, descendi treparo por bonveni hi, ay
Li Yi esin invitita eniri ay sidi konter xi. La matro de Xiaoyu esin iom mor ol
40-yera humino, ankore sufice gracia, kum carma konduto.
“Yam delonge mu informisin ke yi esan talenta erudoro,” xi dirin al Li Yi,
“ay nun mu vidan ke yi esan tiel eleganta ay bela, mi do plene kredan pri yia
vaste konata bonfamo. Mi havan filino, kiu, kwankam sen guda eduko, tamen
aspektan ankore ne disbela, eble fituz pari al yi. Anke mistino Bao la Dek-unu
yam multfoye proponin pri tio ay hodie mi konsentan doni xi al yi por ke xi ciam
servi al yi kiel spozino.”
“Mi esan stulta ay banala,” respondin Li Yi kum danko, “tute ne eminenta. If
yi akceptan mi, mi senton granda honoro dum mia tuta vivo!”
鲍引净持下阶相迎，延入对坐。年可四十余，绰约多姿，谈笑甚媚。
因谓生曰：“素闻十郎才调风流，今又见仪容雅秀，名下固无虚士。某有一女子，虽拙教训，颜色不至丑陋，得配君子，颇为相宜。频见鲍十一娘说意旨，今亦便令承奉箕帚。”
生谢曰：“鄙拙庸愚，不意顾盼，倘垂采录，生死为荣。”
Jinci do orderin aranji festeno ay Xiaoyu esin alvokita eliri de la esta cambro.
Li Yi rapide estime salutin al xi, ay, ce xia eniro, hi sentin ke en la
cambro kwaz aperin jada arbo or fea floro, kiu brilan, ay ce intervido hi esin
tute ensorcita de xia klara rigardos.
La yunino do sidin apud sia matro, kiu dirin al xi: “Yi aman ripeti tiu
versos:
Kurteno xovisan de blova vento,
Mi duban: cu venan disyuna amiko?
Yen esan la verkinto de la poemo. Yi legin hia versos yam tiel ofte, kio do yi
pensan vidante hi? ”
遂命酒馔，即令小玉自堂东阁子中而出。生即拜迎。但觉一室之中，若琼林玉树，互相照跃，转盼精彩射人。既而遂坐母侧。母谓曰：“汝尝爱念
‘开帘风动竹，
疑是故人来。’
即此十郎诗也。尔终日吟想，何如一见。”
Xiaoyu klinin sia hedo, ay dislawde respondin kum lafeto: “Hia famo esan mor
supera ol aspekto. Ay kiu poeto esan sen bela aspekto?” Li Yi do starisin ay
farin plura reverensos, dirante: “Yi aman talento ay mi admiran belo, mu kume
do havan amba inter mu!”
Xiaoyu ay xia matro intercanjin rigardos un la alia ay amba lafetin. Pos kiam lu
kumdrinkin kelka tasos, Li Yi starisin ay petin ke Xiaoyu kantez. Komence xi ne
konsentin, sed xia matro insistin, ay fine xi kantin en klara voco ay delika
melodio..
Kiam lu finin la festeno, yam venin vespo, ay Bao kondukin Li Yi ripozi al la
westa korto, kie la cambros en kwieta korto esin kum pompa kurtenos ay vualos.
Bao orderin ke la servinos Guizi ay Wansha diswerez al Li Yi butos ay zono. Pos
nelonge aperin Xiaoyu self, kum milda konduto ay carma hontemo xi diswerin sia
dresos. Ay la bedvualo esin dislevita. Lu kuxin al la komona hedkuseno ay
enjoyin tiel delika intimacos ke Li Yi supozin si en bedo kum vera feino kiel de
Wushan-monto or Luo-rivo.
玉乃低鬟微笑，细语曰：“见面不如闻名。才子岂能无貌？”生遂连起拜曰：“小娘子爱才，鄙夫重色。两好相映，才貌相兼。”
母女相顾而笑，遂举酒数巡。生起，请玉唱歌。初不肯，母固强之。发声清亮，曲度精奇。
酒阑，及暝，鲍引生就西院憩息。闲庭邃宇，帘幕甚华。鲍令侍儿桂子、浣沙与生脱靴解带。须臾，玉至，言叙温和，辞气宛媚。解罗衣之际，态有余妍，低帏昵忱，极其欢爱。生自以为巫山洛浦不过也。
Midnokte, tamen, la yunino fikse rigardin hi tra sia larmos ay dirin: “Kiel
disnobla kantino, mi fule konan ke mi ne esan inda parino por yi. Nun yi lovan
mi pro mia belaspekto. Sed mi timan, ke yia sento canjison kiam mia belo fadin,
ay tiam mi eson simila al liano sen ayna apogilo or ventumilo forlasita en
awtuno. Tial, dum mia kulmina felico mi ne povan regi mia cagreno.”
Awdinte tio, anke Li Yi esin tre kortucita. Hi etendin sia brako al xi kiel
hedkuseno sub xia nuko ay dirin lante: “Nur hodie mi realizin mia drimo de
tuta vivo, ay mi sweran, ke mi preferan tuy morti ol separi de yi. Kial yi
parlan pri tio? Bonvolez doni al mi iom da wayta silkaco por ke mi skribez al yi
swerita promeso!”
中宵之夜，玉忽流涕观生曰：“妾本倡家，自知非匹。今以色爱，托其仁贤。但虑一旦色衰，恩移情替，使女萝无托，秋扇见捐。极欢之际，不觉悲至。”
生闻之，不胜感叹。及引臂替枕，徐谓玉曰：“平生志愿，今日获从，粉骨碎身，誓不相舍。夫人何发此言！请以素缣，著之盟约。”
Cesante sia larmo, Xiaoyu vokin sia servino Cerio levi la kurteno ay teni
kandelo, dume xi transdonin al Li Yi skribilo ay inko. Car dum sia libertempo ne
okupita per muziko, Xiaoyu anke tre aman legi, ay xia skribiluyo, penikos ay
inkplatos ciu esin el la prinseyo. Nun xi disfermin embrodita sako, de kie
elprenin tri futos da bona blaka silkaco, kiu xi transdonin al Li Yi ke hi
surskribez. Car Li Yi esin verktalenta, tial, preninte la peniko, hi verkin flue
ay rapide. Hi skribin pri sia sankta swero ye montaro ay rivos, ye la suno ay
luno. Hi skribin kum emoxo ay kortuce. Fininte sia skribo, Li Yi transdonin sia
swerskribo al Xiaoyu ke xi rezervez tio en sia juwel-kesto. Pos tio, lu felice
kumvivin bi yeros kiel paro da lovbirdos fluganta en la celo ay ciam kumesin dum
tagos ay noktos. En la printempo de la triu yero Li Yi sukcese trapasin sia
egzamo per brila poemo ay esin nomumita kiel sekretario-jeneralo de
Zheng-guberno.
玉因收泪，命侍儿樱桃褰幄执烛，授生笔研。玉管弦之暇，雅好诗书，筐箱笔研，皆王家之旧物。遂取绣囊，出越姬乌丝栏素缣三尺以授生。生素多才思，援笔成章。引谕山河，指诚日月，句句恳切，闻之动人。染毕，命藏于宝箧之内。自尔婉娈相得，若翡翠之在云路也。如此二岁，日夜相从。其后年春，生以书判拔萃登科，授郑县主簿。
En la kwaru mono, antaw hi forveturin viziti sia parentos en
Luoyang, hi aranjin adiua festeno por ciu kinos en la cefurbo Chang'an. Tiam
esin inter printempo ay somero. Pos kiam la festeno finisin ay la gestos foririn,
la yuna paro sentin bedawro de separo.
“Kum yia talento ay famo,” dirin Xiaoyu, “yi certe havon multe da
admirantos, kiu volunte kinisi kum yi per wedo. Ay, al yia parentos ankore
mankan legala bofilino, tial, pos kiam yi veturon al yia nova oficposteno, yi
certe trovon por yi guda spozino, ay la tiel nomata swero, kiu yi donin al mi,
farizon nur nulo. Sed mi ankore havan eta deziro, pri kiu mi esperan ke yi
povon konsideri. Cu yi permesan ke mi direz tio?”
Surprizite Li Yi protestin, dirante: “Cu mi iel ofendin yi? Kial yi tiel
parlan? Direz al mi kio ayn yi deziran!”
“Nun mi esan 18-yera,” dirin Xiaoyu, “ay yi - nur 22-yera, do ankore
restan ok yeros antaw yi atingon yia 30-u yero, la ajo por wedo de viro. Pos
tio yi povon preni yunino el guda familo kiel yia novspozino ay wedin kum xi -
kio ankore ne esan tro disfrue. Tiam mi volunte elirez fuje de tiu ci mondo,
fortondinte mia haros ay kovrinte mi per la blaka mantelo de monkino. Tio esan
mia espero dum tuta vivo ay mi sopiron niom mor.”
生且愧且感，不觉流涕。因谓玉曰：“皎日之誓，死生以之，以卿偕老，犹恐未惬素志，岂敢辄有二三。固请不疑，但端居相待。至八月，必当却到华州，寻使奉迎，相见非远。”
tiel nomata所谓的
Pos kelka tagos, Li Yi adiuin al xi ay veturin este. Pos dek
tagos kiam Li Yi venin al sia oficposteno, hi petin forpermeso por veturi al
Luoyang viziti sia parentos.
Antaw hi revenin home, hia matro yam en hia nomo farin interkonsento pri hia
fianciso kum kuzino en familo Lu ay la afero yam esin decidita . Car hia matro
ciam severa ay obstina, tial Li Yi, pos hezitado, tute ne darin rifuzi la aranjo.
Vole-nevole hi devin obei la matra volo, ay prepari la necesa gifto por mendi
la dato de wedo en ne fora tempo. Car la yunina familo esin un el potenca
ay nobla, tial lu postulin mor ol miliono de monio kiel fiancisa gifto, alie,
la wedo ne okazon if la sumo ne esuz pagita. Car familo de Li Yi esin disrica,
por havi tiu granda sumo hi devin prunti, do hi petin forpermeso, ay viziti al
fora amikos veturinte tra baseno de Huai- ay Yangzi-rivos de la awtuno til
la sekwanta somero. Konsciante ke hi yam brekin sia swerita promeso al Xiaoyu ay
tro disfruisin je la difinita revena tempo, Li Yi sendin nia informo al Xiaoyu
por senizi al xi espero. Hi anke petin sia amikos likez al xi nia vera informo.
更数日，生遂诀别东去。到任旬日，求假往东都鄞亲。未至家日，太夫人已与商量表妹卢氏，言约已定。太夫人素严毅，生逡巡不敢辞让，遂就礼谢，便有近期。卢亦甲族也，嫁女于他门，聘财必以百万为约，不满此数，义在不行。生家素贫，事须求贷，便托假故，远投亲知，涉历江淮，自秋及夏。生自以孤负盟约，大愆回期。寂不知闻，欲断其望。遥托亲故，不遣漏言。
Depos kiam Li Yi ne revenin je la difinita tempo, Xiaoyu ciel
klopode serci kio okazin al hi, sed xi ricevin difera, ofte even kontera
informos. Xiaoyu anke konsultin al multa sortprediristos ay awguristos, sed
vane. Tiel pasin mor ol un yero en cagreno ay distrankwilo, fine xi sikisin de
grava tormento de disjoyo ay magre kuxin en sia soleca domo. Kwankam venin al
Xiaoyu nia informo de Li Yi, tamen xia sopiro al hi niam canjisin. Xi ankore de
tempo al tempo donin monio al kinos ay amikos por akiri de lu informos pri Li
Yi.
Car xia klopodado esin tro ofta, tial ke xia monio rapide cerpisin ay xi ofte
devin sendi sia servino sekre vendi sia dresos or kurios pere de la vendeyo de
konsignato Hou Jingxian en la Westa Bazaro.
Awdinte tio, la disyuna jadisto kortucite larmin, dirante: “Ho ve! Cu ido de noblo tamen falin en tiel mizera stato? Mia tagos en kadukajo yam esan ne multa, sed la histro pri prinsidino tiel misfortuna vere dolorin al mia koro!”
Ay la disyuna jadisto kondukin Wansha al la domo de Prinsino
Yanxian. Awdinte la rakonto pri Xiaoyu, anke la prinsino cagrene suspirin dum
longa momento, ay xi fine donin al la servino 120 milos de monio por la
harpinglo.
玉自生逾期，数访音信。虚词诡说，日日不同。博求师巫，遍访卜筮，怀爱抱恨，周岁有余，赢卧空闺，遂成沈疾。虽生之书题竟绝，而玉之想望不移，赂遗亲知，使通消息。
寻求甚切，资用屡空，往往私令侍婢潜卖箧中服玩之物，多托于西市寄附铺侯景先家货卖。曾令侍婢浣沙将紫玉钗一只，诣景先家货之。路逢内作老玉工，见浣沙所执，前来认之曰：“此钗，吾所作也。昔岁霍玉小女将欲上鬟，令我作此，酬我万钱。我尝不忘。汝是何人，从何而得？”浣沙曰：“我小娘子，即霍王女也。家事破散，失身于人。夫婿昨向东都，更无消息。悒怏成疾，今欲二年。令我卖此，赂遣于人，使求音信。”玉工凄然下泣曰：“贵人男女，失机落节，一至于此。我残年向尽，见此盛衰，不胜伤感。”遂引至延先公主宅，具言前事。公主亦为之悲叹良久，给钱十二万焉。
Ametisto紫晶
Nun la yunino Lu, kiu fiancisin kum Li Yi, vivin en la
cefurbo, ay, plenuminte la transgifto de la fiancisa sumo, Li Yi revenin al sia
ofico en Zheng-guberno, sed, en la yerfina mono hi refoye petin forpermeso
veturi al Chang'an por sia wedo. Ay, hi trovin por si kwieta lojeyo, kius adreso
hi tenin sekre por ke niu el hia konatos konez pri tio. Tamen, yuna klerulo,
trapasinto de cefurba egzamo, nomata Cui Yunming, kiu esin kuzulo de Li Yi ay en
la cambro de Xiaoyu lu lafin, catin kum xi en granda intimeco. Ciufoye, kiam Cui
ricevin informo pri Li Yi, hi ciam sincere transmitin al Xiaoyu, ay xi anke ofte
helpin hi per monio or dresos, tial Cui sentin granda danko al xi. Kiam Li Yi
venin al la cefurbo, Cui rakontin al Xiaoyu la vero.
“Ho, kial hi aktuz tiel perfide?” Xi suspirin ay indigne dirin. Pose, xi
petin multa amikos ke lu perswadez Li Yi veni al xi. Tamen, konsciante ke hi
self yam brekin sia promeso ay, informisinte pri xia granda siko, Li Yi hontin
pri sia perfido ay ne volin revidi Xiaoyu. Hi even intende foririn de sia homo
en frua morno ay revenin nur en disfrua vespo por eviti vizitantos. Spite ke
Xiaoyu lamente larmin tage ay nokte, povante ne manji nek dormi en aspiro foye
revidi hi, tamen Li Yi niam venin al xi. Flamite de indigno ay cagreno, xi
farisin ankore mor grave sika. Tiel, la afero startin iom etendin en la cefurbo,
ay ciu yuna klerulos simpate kortucisin de xia lovo, dume ciu yuna bravulos tre
abomenin la sendanka perfidemo de Li Yi.
时生所定卢氏女在长安，生既毕于聘财，还归送县。其年腊月，又请假入城就亲。潜卜静居，不令人知。有明经崔允者，生之中表弟也。性甚长厚，昔岁常与生同欢于郑氏之室，杯盘笑语，曾不相间。每得生信，必诚告于玉。玉常以薪刍衣服，资给于崔。崔颇感之。生既至，崔具以诚告玉。
玉恨叹曰：“天下岂有是事乎！”遍请亲朋，多方召致。生自以愆期负约，又知玉疾候沈绵，惭耻忍割，终不肯往。晨出暮归，欲以回避。玉日夜涕泣，都忘寝食，期一相见，竟无因由。冤愤益深，委顿床枕。自是长安中稍有知者,
风流之士，共感玉之多情；豪侠之伦，皆怒生之薄行。
Esin en la triu mono lunkalendare, la bona sezono por
printempa ekskurso. Iutage, Li Yi kum 5 or 6 amikos kume vizitin al
Chongjing-templo por spekti floranta peonios. Lu kume promenin en la westa
koridoro ay improvizin poemos. Tiam iu cefurbano nomata Wei Xiaqing, un el la
intima amikos de Li Yi, anke trovisin tie, ay hi dirin al Li Yi: “Printempo
esan bela sezono ay floros prospere floran. Tamen yia disnova lovino mezere
cagrenan en sia soleca vaka cambro! Esan vere kruela ke yi forlasin xi! Kiel
honesta viro oni ne devan tiel akti. Bonvole gude konsderez tio!”
Dum Wei suspire al Li Yi, yen venin yuna bravulo en dispeza flava xirto, kiu
portin pafarko, aspektin bela ay vigla, dresante si dispeza ay luksa. Nur servo-kidulo,
kiu esin el la Centra Asio kum dislonge tondita hararo, sekwan hi. Irante pos lu,
hi subawdin lua konverso. Sudene hi irin frontwarde ay salutin al Li Yi, dirante:
“Cu yi nomisin Li la Deku? Mia familo devenin de la esto ay havin kino kum
imperestro. Kwankam mankan al mi talento de literaturo, tamen mi tre aprecin
verstalento. Yam delonge mi havin admiro al yi ay tre ofte dizirin vidi yi.
Hodie mi havan la felico meti kum yi. Mia modesta domo esan ne fora de
ci tie, ay mi havan muzikistos por yi amuzi. Mi havan anke 8 or 9 carma yuninos
ay dek-kelka guda horsos kiu povan esi ye yia dispono. Mi nur esperan ke yi
voluz honorizi mi per yia vizito”
时已三月，人多春游。生与同辈五六人诣崇敬寺玩牡丹花，步于西廊，递吟诗句。有京兆韦夏卿者，生之密友，时亦同行。谓生曰：“风光甚丽，草木荣华。伤哉郑卿，衔冤空室！足下终能弃置，实是忍人。丈夫之心，不宜如此。足下宜为思之！”
叹让之际，忽有一豪士，衣轻黄紵衫，挟弓弹，丰神隽美，衣服轻华，唯有一剪头胡雏从后，潜行而听之。俄而前揖生曰：“公非李十郎者乎？某族本山东，姻连外戚。虽乏文藻，心尝乐贤。仰公声华，常思觏止。今日幸会，得睹清扬。某之敝居，去此不远，亦有声乐，足以娱情。妖姬八九人，骏马十数匹，唯公所欲，但愿一过。”
Kiam amikos de Li Yi awdin tio, lu ciu tre joyin, ay kume
spurin sia horsos galopi sekwante la bravulo, kiu rapide turnin ay pasin kelka
stratos ay balde arivin ce Shengye-distrikto. Car tie esin tre prokse de la
lojeyo de Xiaoyu, Li Yi ne volin iri ankore mor frontwarde, do hi murmurin io
pretekste ay volin forturni si. Sed la bravulo dirin: “Mia modesta domo yam
esan nur ce futos de ci tie, cu yi voluz forlasi mu ci momente?” Ay hi
ekkaptin la brido de la horso de Li Yi ay kondukin ji iri plue. Tiel, pos
momento lu yam venin al la domo de Xiaoyu. Konsternite Li Yi wipin al sia horso,
volante forturni, sed la bravulo tuy orderin al sia servistos ke lu cirkumprene
helpez Li Yi eniri. Lu puxin hi ene tra la horskara pordo ay tuy xlosin ji,
lawde kriante: “Yen mistulo Li la Deku esan ci tie!”
Ay, awdisin joya ay surprizita krios el tuta domo.
生之侪辈，共聆斯语，更相叹美。因与豪士策马同行，疾转数坊，遂至胜业。生以近郑之所止，意不欲过，便托事故，欲回马首。豪士曰：“敝居咫尺，忍相弃乎？”乃挽挟其马，牵引而行。迁延之间，已及郑曲。生神情恍惚，鞭马欲回。豪士遽命奴仆数人，抱持而进。疾走推入车门，便令锁却，报云：“李十郎至也！”
一家惊喜，声闻于外。
Okazin tiel: Lastnokte Xiaoyu havin drimo ke Li Yi esin
alkondukita ce xia bedo de bravulo en flava xirto ay xi esin orderita disweri
sia suos. Wakinte kum surpriziso, xi rakontin la drimo al sia matro ay
interpretin al si self: “Suos simbolan paro. Tio signifan ke la spozos revidon
un alia. Tamen, diswero de suos signifan separo - por eterne. Jujante law la
drimo, mi revidon hi ankore foye, ay, pos tio okazon mia morto!”
Frumorne, xi petin al sia matro ke xi kombez al xi haros. La matro pensin ke xi
eble havuz konfuza menso pro longtempa siko, ay ne multe kredin xia parlo, sed
pos insista petado de Xiaoyu, xi vole-nevole konsentin fari al xi kombado. Ay,
tuy pos finiso de xia tualeto, Li Yi fakte alvenin.
Xiaoyu sikisin tiel longe ke xi even ne povin turni si en
bedo sen helpo. Sed, awdinte la alveno de Li Yi, xi sudene levisin per si self,
canjin al si dreso ay irin ekstere kwaz helpate de feos. Metante al Li Yi, xi
nur silentin, fiksante sia kolera rigardo al hi. Xi esin tiel febla ay magra, ke
xi apene starin. De tempo al tempo xi levin maniko kovri al sia faso larme ay
foye-refoye hedturnin rigardi al hi. Vidante tiel sentimenta sceno, ciu
ceesantos kortucite larme suspirin.
Pos momento, dekos da plados ay vino esin alsendita de ekstere. Kiam ciu
mirizite askin de kie venin la frandacos, lu informisin, ke cio esin prezentita
law ordero de la yuna bravulo.
先此一夕，玉梦黄衫丈夫抱生来，至席，使玉脱鞋。惊寤而告母。因自解曰：“鞋者，谐也。夫妇再合。脱者，解也。既合而解，亦当永诀。由此征之，必遂相见，相见之后，当死矣。”凌晨，请母梳妆。母以其久病，心意惑乱，不甚信之。黾勉之间，强为梳妆。妆梳才毕，而生果至。玉沈绵日久，转侧须人。忽闻生来，欻然自起，更衣而出，恍若有神。遂与生相见，含怒凝视，不复有言。羸质娇姿，如不胜致，时复掩袂，返顾李生。感物伤人，坐皆郗嘘。顷之，有酒数十盘，自外而来。一座惊视，遽问其故，悉是豪士所致也。
Oni do aranjin tio sur tablo ay alsidisin cirkume. Xiaoyu
turnin si flanke de Li Yi, ay oblike rigardin hi dum longa momento, fine levin
sia vintaso, verxin la vino surtere ay dirin: “Mi esan la most misfortuna
inter femos, ay yi - la most sendanka inter viros! Ankore floraja, tamen mi yam
devin morti kum brekita koro, ke mi niam plu povon servi al mia dera matro ay mi
devan forlasi por eterne mia silka dresos ay muziko! Ke mi mortez en doloro, tio
yia perfido kawzin. Mistulo Li! Adiu! Pos morto mi certe farison venja fantomo,
kiu lason nia paco al yia spozinos ay konkubinos!”
Kaptante brako de Li Yi per sia lefta mano, Xiaoyu jetin sia vintaso surtere,
ay, pos kelka dolora jemploros, xi ekmortin.
La matro do levin la kadavro ay putin ji ce la brusto de Li Yi ke hi wakez,
tamen, hi yam niel povin revivizi xi.
Li Yi do surportin por xi funebra dreso ay lamentin tage ay nokte tre disjoye.
En la nokto antaw xia sepulto, Li Yi ekvidin ke xi reaperin en la funebra
kurteno ay aspektin tiel bela kiel en xia vivo. Xi surportin si en granate reda
jupo, purpla tuniko ay kum red-verda skarfo. Apogante si oblike ce la kurteno ay
tenante sia embrodita bandos, xi rigardin al Li Yi, dirante:“Danko pro yia
adiuo! Tio montran ke yi ankore havan iom da sento al mi, kio iel konsolin mi
even en la alia mondo!” Dirante tio, xi sudene disaperin.
因遂陈设，相就而坐。玉乃侧身转面，斜视生良久，遂举杯酒，酬地曰：“我为女子，薄命如斯。君是丈夫，负心若此。韶颜稚齿，饮恨而终。慈母在堂，不能供养。绮罗弦管，从此永休。征痛黄泉，皆君所致。李君李君，今当永诀！我死之后，必为厉鬼，使君妻妾，终日不安！”乃引左手握生臂，掷杯于地，长恸号哭数声而绝。母乃举尸，置于生怀，令唤之，遂不复苏矣。生为之缟素，旦夕哭泣甚哀。将葬之夕，生忽见玉穗帷之中。容貌妍丽，宛若生平。著石榴裙，紫磕（左衣旁）裆，红绿帔子。斜身倚帷，手引绣带，顾谓生曰：“愧君相送，尚有余情。幽冥之中，能不感叹。”言毕，遂不复见。明日，葬于长安御宿原。生至墓所，尽哀而返。
Pos mor ol un mono, Li Yi wedin kum sia kuzino Lu, sed hi
restin cagrena pos kelka okazintacos. Somere, en la kwinu mono, kume kum sia
spozino, Li Yi revenin al Zheng-guberno. Pos dek tagos de lua reveno, iutage,
kiam Li Yi enbedisin kum sia spozino, hi sudene awdin susuros ekster la bedvualo.
Surprizite hi rigardin ay ekvidin ke yunulo, cirkum 20-yera milda belulo, hidin
si inter kurtenos ay sencese manvokin al hia spozino. Li Yi haste levisin ay
sercin rondirante cirkum la kurteno kelkfoye, sed hi trovin niu. Tamen, la
okazintaco kawzin al hi granda suspektemo ay depos tiam hi donin al sia spozino
niom da paco, til fine dank'al perswados farita de kelka amikos, la spoza
interrilato iomete bonisin. Sed cirkum tagdeko mor pose, foye Li Yi de ekstere
revenin home ay vidin ke hia spozino esin ludanta muzikilo sur bedo. Sudene un
ornamita kesteto, karvita el rinocera korno, kum diametro iom mor ol inco ay
ligita per disdika silka bando, esin jetita al cambro. La kesteto juste trafin
la brusto de la spozino. Disferminte ji, Li Yi trovin bi grenos da lov-fabos, un
elatero, un seks-stimulaco Fashazi ay iom da lovwaka carmaco. Vidante tio, Li Yi
tuy eksplodin per kolera roros kiel jakalo or tigro. Hi ekkaptin la muzikilo ay
per ji forte batin sia spozino, devizante xi konfesi la vero. Tamen xi niel
povin klarizi tio. Pose Li Yi ofte batin xi krude ay tormentin xi kruele. Fine
hi denunsin al tribunalo ay repudin xi.
后月余，就礼于卢氏。伤情感物，郁郁不乐。夏五月，与卢氏偕行，归于郑县。至县旬日，生方与卢氏寝，忽帐外叱叱作声。生惊视之，则见一男子，年可二十余，姿状温美，藏身映幔，连招卢氏。生惶遽走起，绕幔数匝，倏忽不见。生自此心怀疑恶，猜忌万端，夫妻之间，无聊生矣。或有亲情，曲相劝喻。生意稍解。后旬日，生复自外归，卢氏方鼓琴于床，忽见自门抛一斑犀细花合子，方圆一寸余，中有轻绢，作同心结，坠于卢氏怀中。生开而视之，见相思子二，叩头虫一，发杀觜一，驴驹媚少许。
生当时愤怒叫吼，声如豺虎，引琴撞击其妻，诘令实告。卢氏亦终不自明。尔后往往暴加捶楚，备诸毒虐，竟讼于公庭而遣之。
Pos forpelo de la spozino Lu, Li Yi farisin ankore mor
suspektema pri ciu sia servino or konkubino, kiu hi favorin per intimacos. Kelka
el lu even esin murdita de hi pro jelo. Foye Li Yi voyajin al Yangzhou ay acetin
fama prostino Ying la Dek-unu, kiu esin tre milda, carma ay multe apelin al Li
Yi. Sed kiam lu kumsidin cati, Li Yi ofte emin rakonti al xi pri la yuninos, kiu
hi iam ay ie prenin sed pose kiel hi punin per mortizo pro ia or alia kulpo. Li
Yi rakontin tio ciutage por ke xi ne darez havi alia lovanto. Kiam Li Yi devin
eliri de la homo, hi ciam putin xi en bedo ay kovrin xi per granda kuvo,
cirkumvolvita per fermslipos, ay, kiam hi revenin home, hi kutime egzamin
zorgeme la fermslipos antaw ellasi xi .
Li Yi anke konservin ponardo, tre akra. Hi ofte montrin ji al sia servinos ay
dirin menase: “Tio esan makita el stalo de Gexi, tre fita por dehaki hedo de
kulpinto!”
Hi ciam tenin si tre suspektema ay jelema al la ino kiu hi prenin. Tiel hi
restin nesaveble jela dum sia trifoya wedos, kiu senescepte finisin per la
sama fiasko.
卢氏既出，生或侍婢妾之属，暂同枕席，便加妒忌。或有因而杀之者。生尝游广陵，得名姬曰营十一娘者，容态润媚，生甚悦之。每相对坐，尝谓营曰：“我尝于某处得某姬，犯某事，我以某法杀之。”日日陈说，欲令惧己，以肃闺门。出则以浴斛复营于床，周回封置，归必详视，然后乃开。又畜一短剑，甚利，顾谓侍婢曰：“此信州葛溪铁，唯断作罪过头！”大凡生所见妇人，辄加猜忌，至于三娶，率皆如初焉。