论语
Analektos de Konfuceo
tradukita de HeYafu
Unu Capto Xue Er 1
学而篇第一
(Tiu ci capto traktan cefe pri la neceseco,
ke la nobeloro koncentrez sia atento al tio, kio esan fundamenta, ay enkondukan
la komencanto en la doktrino starizita de Konfuceo)
(本篇主要讲“务本”的道理,引导初学者进入孔子所倡导的道。)
1.1
La Mastro dirin: “If yi lernan io ay konstante putan ji en praktiko, cu tio ne
esan plezuro? If yi havan amikos veninta de fore, cu tio ne esan joyo? If, ne
alte amata de alia, yi tamen ne sentan diskontento, cu tio ne esan la kwalito
propra al la nobeloro?”
Notos:
Car tiu ci verko abundan ye nomos de cina antikoros, tial esan necese ci tie
fari dislonga klarizo pri lu jenerale. La fula nomo de cinanos ordinare
konsistan el bi partos. La unu parto esan famila nomo ay la biu esan persona. La
antikoros havin, krom sia famila nomo ay persona nomo, anke maturisa nomo, kiu
lu ricevin ce sia maturiso (viro je 20 yeros ay femo je 15 yeros). Egzample, la
fula nomo de Zilu, disciplo de konfuceo, esin Zhongyou (Zhong esin hia famila
nomo ay You esin hia persona nomo). Zilu esin hia maturisa nomo. En tiu ci libro hi esan mencata yen per la nomo Zhong
You or simple You, yen per Zilu.
1. Xue Er: la titolo de la unu capto de Analektos de Konfuceo. En tiu ci libro
ciu capto esan titolita or per la unu bi cina ideografios el la eldiro de
Konfuceo or per la unu persona nomo mencita en la parlo or anekdoto en la unu
sekto de la capto.
2. La Mastro: en tiu ci libro “la Mastro” esan usata eksklude por instedi la
nomo konfuceo.
3. Kelka el la disciplos de Konfuceo apartenin al alia regnos, kiu venin al Lu-regno
por lerni sub Konfuceo. Anke multa alia regna admirantos, kiu venin al Konfuceo
por viziti hi.
4. Nobeloro: en tiu ci libro la cina wordo Junzi usita de Konfuceo esan tradukita
per “nobeloro” por aludi iafoye virta humo, alifoye humo ce alta ubo.
【原文】
子曰: “学而时习之,不亦说乎?有朋自远方来,不亦乐乎?人不知而不愠,不亦君子乎?”
【今译】
孔子说:“学到了知识并时常在实践中使用,不也是令人愉快的事吗?有朋友从远处来,不也是值得高兴的事吗?别人不了解自己而不怨恨,不也是君子的品格吗?”
1
.21
.31
.41.6
La Mastro dirin: “La yunoro devan
respekti sia parentos home ay sia morajoros ekstere. Hi devan esi selfgarda pri
sia aktos ay wordos ay promes-tenema, montri amo al ciu ay intimisi kum virta
humos. If restan al hi ankore energo pos plenumo de ci tiu aferos, hi devan
studi kultura konos.”
【原文】
子曰:“弟子,入则孝,出则弟,谨而信,泛爱众而亲仁。行有余力,则以学文。”
【今译】
孔子说:“年轻人在家要孝顺父母,出门要尊敬兄长,做人言行要谨慎讲信用,广泛地与众人友爱,亲近有仁德的人。这样做了还有余力,就要用来学习各种文化知识。”
1.7
Zixia dirin: “If humo preferan la virto
al la fema beleco; if, en servado al sia parentos, hi povan fari sia mosteblo;
if, en servado al la kingo, hi povan dediki sia vivo; if, en la rilatos kum sia
amikos, hi esan sincera ay promes-tenema; tiam, kvankam oni diran, ke hi ne
farin lernado, tamen, mi diran, ke hi yam farin ji.”
【原文】
子夏曰:“贤贤易色;事父母,能竭其力;事君,能致其身;与朋友交,言而有信。虽曰不学,吾必谓之学矣。”
【今译】
子夏说:“尊重有贤德的人,而看轻貌美的女色;事奉父母,能尽力而为;为君主做事,能有献身精神;和朋友交往,说话诚实能讲信用。这样的人即使是说没学习过什么,我也一定要说他是学习过了。”
1.8
La Mastro dirin: “If la nobeloro ne esan
serioza, hi ne esan digna ay ne povan firmizi tio, kio hi lernin. Hi devan teni
fideleco ay sincereco az unu principos ay rifuzi amikisi kum tiu, kiu esan les
guda ol hi. Ay if hi farin misos, hi ne devan timi korekti ju.”
【原文】
子曰:“君子不重则不威,学则不固。主忠信。无友不如己者。过则无惮改。”
【今译】
孔子说:“君子举止不庄重,就没有威严,所学的知识也不会巩固。做人要把忠和信摆在首要位置,不要跟不如自己的人交朋友。如果有了过错,就不要害怕改正。”
1
.9