Gramatiko de Mondlango 

La Artikolo

Esan nur un artikolo en Mondlango - la definitiva artikolo: "la".

La usado de "la" similan al tio de "the"  en la engla.

"La" saman por singlo ay pluralo ay por ciu genros.

Ne esan nedefinitiva artikolos en Mondlango.  If mu volan emfazi nomo, mu povan usi la numeralo "un".  If mu volan emfazi indefiniteco, mu povan usi la nedefinita pronomo "iu".

Egzample: Donez la libro al mi. 

Donez un libro al mi. 

Nomos

En Mondlango, nomos en singlo finisan per - o. Egzample:  libro ,domo.

La pluralo de nomo esan farita de aldonado de -s al la singlo.

Libros, domos.

Nomos povan funktan kiel:

1.    La subjekto de verbo: Tomo arivin .

2.    La komplemento de la verbo  "esi" : Tomo esan workoro .

3.    La objekto de verbo: Mi vidin Tomo .

4.    La objekto de prepo:  Mi dirin al Tomo .

  En Mondlango, most nomoradikos esan nutrala. 

 

Verbos

Verbos en infinitivo finisan per -i: iri , vidi.

 Oni forman la prezento instedante la litero -i per -an:  iran , vidan .

 Oni forman la pasinteco per la fino -in: irin ; vidin .

Oni forman la futuro per la fino -on: iron , vidon .

La subjunktivo uzan la fino -uz:  If mi esuz yi .

La imperativa fino esan -ez:  Sidez ! Venez! 

La aktiva prezenta participo usan la fino -anta: Fluganta birdos ; Leganta studento .

Uso de la literos a, i, ay o, por indiki prezento, pasinteco ay futuro, kiel en la finos -an, -in, -on esan aplikata anke al la aktiva ko pasiva participos.
La fino  -inta forman la aktiva pasinteca  participo.  Fluginta birdos; Leginta studento  .

Simile, la fino  -onta produsan la aktiva futura participo:  Flugonta birdos ; Legonta studento  .

La fino -ata donan la prezenta pasiva participo:  Libro legata .

La pasinteca pasiva participo finisan per -ita: Libro legita  .

La futura pasiva participo finisan  per -ota:  Libro legota.

Adjektivos

Adjektivos finisan per -a:  guda; biga .

Adjektivos  havan la sama formo por singlo, pluralo, vira ay fema nomos:  Biga domo ;.  Biga domos.  Guda kidulo;  Guda kidino

Oni raytan ubizi adjektivos antaw or  pos  la  nomo  kiu ju kwalifan.  Egzample: Guda libro or libro guda.

Komparativo:  Adjektivos  forman  sia komparativos ay superativos  putante  "mor"  ay  "most" antaw  la positivo:  mor alta ;  most alta .

mor interesa; most interesa .

Adverbos

Adverbos indikan manero en kiu akto esan  farita.  En Mondlango, adverbos  mostmulte derivisan de adjektivos, canjante la fino al -e.  Egzample: guda --gude ; vera -- vere .

Adverbos  respondan  la asko, kiel.  Egzample: 

Kiel yi faran? 

Bone, dankan yi! 

Korelativa Adverbos

Ial     Iel      Iam     Ie     Iom

Kial   Kiel   Kiam   Kie   Kiom

Tial   Tiel    Tiam    Tie   Tiom

Cial   Ciel   Ciam   Cie   Ciom

Nial   Niel   Niam   Nie   Niom

 

Pronomos

Persona pronomos

mi    yi    hi    xi   ji  li

mu   yu   hu  xu  ju  lu 

Oni forman pozesiva adjektivos  per aldonante la fino  -a al la persona pronomos:

Mia , hia, mua,  hua .

 Oni forman pozesiva pronomos per aldonante la fino  -s al la pozesiva  adjektivos:

Mias,  xias,  muas ,  huas .

Refleksiva  pronomos: (persona pronomo) + self:

Miself ;   hiself ;  muself ;   huself.

If necese, persona pronomos prenan la akuzativa kazo, 
per aldonado de la fino -m al la pronomos. 
 Egzample, hi -- him ; mi -- mim .

Korelativa Pronomos

Io   Iu   Ia   Ius

Kio Kiu Kia Kius

Tio Tiu Tia Tius

Cio Ciu Cia Cius

Nio Niu Nia Nius


Prepos

Al   En   Sur   Super   Pre

Pos   Sub   Inter   Apud   Cirkum

Ekster   El   Krom   Escept   Dum

Ce   Je   Til   Kum   Sen

Per   De   Ekde   For   Por

Pro   Pri   Past   Tra   Trans

Konter Da   Insted   Law   Spite  

Versus  Ep   Dawn

 

Konjunktos

Ay     Or   Car   Dum   If

Ke   Kwankam   Kwaz   nek...nor

ne nur...sed anke   Sed   Tamen   Til

Kardinala  Nombros

 

Araba

   Mondlango

 

 

1

Un

 

 

2

Bi

 

 

3

Tri

 

 

4

Kwar

 

 

5

Kwin

 

 

6

Siks

 

 

7

Sep

 

 

8

Ok

 

 

9

Nef

 

 

10

Dek

 

 

11

dek-un

 

 

12

dek-bi

 

 

13

dek-tri

 

 

20

Bidek

 

 

21

bidek-un

 

 

22

bidek-bi

 

 

30

Tridek

 

 

33

tridek-tri

 

 

40

Kwardek

 

 

100

Cent

 

 

101

cent-un

 

 

110

cent-dek

 

 

123

cent-bidek-tri

 

 

234

bicent-tridek-kwar

 

 

1000

Mil

 

 

1234

Mil-bicent-tridek-kwar

 

 

10000

dek-mil

 

 

23456

bidek-trimil-kwarcent-kwindek-siks

 

 

100000

cent-mil

 

 

1000000

Miliono

 

1000,000,000   biliono

Ordinala nombros esan formata  per aldono de la fino -u al la kardinala  nombros:  unu; biu ; triu .

 

Sintakso

En Mondlango la baza wordordo esan:

Subjekto + verbo + objekto

Aktiva voco: La kato manjan la muso.

Pasiva voco: La muso esan manjata de la kato.

Aska voco: Cu la kato manjan la muso?

Homepage