La Nova Dreso de la Kingo

verkita de Anderson     tradukita de HeYafu

Antaw multa yeros vivin un kingo, kiu tiel amin bela nova dresos, ke hi spendadin sia tuta monio, por nur esi ciam bele ornamita. Hi ne zorgin pri sia soldatos, nek pri teatro ay caso, escepte nur if ju donin al hi okazo montri sia nova dresos. Por ciu horo de la tago hi havin aparta surtuto, ay kiel pri ciu alia kingo oni ordinare diran : "hi esan en la konsilaneyo ", oni tie ci ciam diradin : "la kingo esan en la dreseyo." 

En la granda urbo, en kiu hi lojin, esin tre gaya; ciu tage  multa fremdanos venadin tie . Un tage venin anke bi trompantos, kiu dirin, ke lu esan teksistos ay teksan la most bela tolo, kio nur lu povan  prezenti; ke ne sole la kromos ay desegnos de tiu ci tolo esan eksterordinare bela, sed la dresos, kio oni preparan el tiu ci tolo, havan la mirinda eco, ke al ciu, kiu ne fitan por sia ofico or esan tro fola, ju restan nevidebla. 

-- Tio ci esan ja gudega dresos! pensin la kingo; havante tia surtuto, mi ja povuz koni, kiu en mia regno ne fitan por la ofico, kiu hi havan; mi povuz distingi la saja de la fola! Yes, la tolo devan tuy esi teksita por mi! Ay hi donin al la amba trompantos biga sumo da monio antawe, por ke lu ekuz sia worko. Lu starizin bi teksilos, farin mienos kvaz lu workan, sed havin nio sur la teksilos. Tamen en la postulos lu esin tre fervora ay postuladin la most delika silko ay la most guda goldo. Tio ci lu putadin en sia propra poketos ay workadin super la disfula teksilos, ay even til profunda nokto.

-- Mi voluz koni, kiom de la tolo lu yam teksin! ekpensin la kingo, sed kaptin him kelka timo ye la penso, ke tiu, kiu esan fola or ne gude fitan por sia ofico, ne povan vidi la tolo. Hi esin kwankam konvinsita, ke hi ne devan timi, tamen hi preferin antawe sendi alia persono, por vidi, kiel la afero staran. Ciu humos en la tuta urbo konin, kia mirinda forto la tolo havan, ay ciu kum senpaxenso yam volin vidi, kiel fola lia neyboro esan. -- Mi sendon al la teksistos mia disyuna honesta ministro! pensin la kingo, hi la most gude vidon, kiel la tolo elrigardan, car hi esan saja humo  ay niu esan mor gude fitan por sia ofico ol hi!

Tiel la disyuna bonkora ministro enirin en la salono, en kiu la amba trompantos sidin antaw la disfula teksilos ay workin. Mia godo, helpez al mi! ekpensin la disyuna ministro, larje disfermante la okulos, mi povan vidi nio!  Sed hi  ne eldirin tio ci. La amba trompantos petin hi alveni mor prokse ay askin, cu ji ne esan bela desegno ay belega kromos. Ce tio ci hu montrin la disfula teksilo, ay la disfelica ministro usin ciu fortos por disfermi gude la okulos, sed hi povin vidi nio , car nio esin. Mia Godo! hi pensin, cu mi esan fola? tio ci mi niam supozin ay  niu devan koni tio ci! Cu mi ne fitan por mia ofico? Ne, niel mi povan rakonti, ke mi ne vidan la teksaco!

-- Nu, yi ja diran nio !" rimarkin un el la teksantos. -- Ho, ji esan gudega, tre carma!" dirin la disyuna ministro ay rigardin tra sia okulvitros. Tio ci desegno ay tio ci kromos! Yes, mi raporton al la kingo, ke ji tre apelan al mi ! -- Tre agrable al mu! dirin la amba teksistos ay nomin la kromos ay komprenizin la neordinara desegno. La disyuna ministro atente awdin, por povi diri tio sama, kiam hi revenon al la kingo; ay tiel hi anke farin.

Nun la trompantos postulin mor monio, mor silko ay goldo, kio lu ciam ankore nidin por la teksaco. Lu putin cio en sia propra poketo, en la teksilo ne venin even un fadeno, sed lu, kiel antawe, duradin worki super la disfula teksilos. La kingo balde denove sendin alia bonkora oficisto, por revidi, kiel iran la teksado ay cu la tolo balde eson preta. Esin kum hi tiel same, kiel kum la ministro, hi rigardadin ay rigardadin, sed car apuds la disfula teksilo nio esin, tial hi anke  povin vidi nio. -- Ne vere, ji esan bela peco da tolo? dirin la trompantos ay montrin ay klarizin la bela desegno, kio tute ne egzistin. -- Fola mi ja ne esan! pensin la mistulo, tial sekwe mi ne fitan por mia guda ofico. Tio ci esan stranga, sed minime oni ne devan lasi rimarki tio ci! Tiel hi lodin la tolo, kio hi ne vidin, ay certizin lu pri sia joyo pro la bela kromos ay la gudega desegno. Yes, ji esan rava! hi dirin al la kingo. 

Ciu humos en la urbo parlin nur pri la belega tolo. Nun la kingo self volin  vidi ji, dum ji esan ankore sur la teksilos. Kum tuta amaso da selektita humos, inter kiu trovin anke la amba honesta oficistos, kiu esin tie antawe, hi irin al la ruza trompantos, kiu nun teksin per tuta fortos, sed sen fadenos. -- Nu, cu tio ci ne esan efektive belega? dirin amba honesta oficistos. Yia Majesto nur admirez, kia desegno, kia kromos! ay ce tio ci lu montrin sur la disfula teksilo, car lu pensin, ke la alia kredeble vidan la tolo. -- Kio  esan tio ci! pensin la kingo, mi ja  vidan nio! Tio ci esan ja terora! Cu mi esan fola? Cu mi ne fitan kiel kingo? tio ci esuz la most terora, kio povuz okazi al mi. Ho, ji esan tre bela, dirin tiam la kingo lawde, ji havan mia most alta aprobo! Ay hi balansin kontente la hedo ay observadin la disfula teksilo; hi ne volin konfesi, ke hi  vidan nio. La tuta sekwantaro, kiu hi havin kum si, rigardadin ay rigardadin, sed nio rimarkin mor, ol ciu alia; tamen lu ciam ripetadin pos la kingo : ho, ji ja esan tre bela! Ay lu konsilin al hi porti tio ci belega dresos el tio ci belega materialo la unu foyo ce la solena irado, kiu esin atendata. Rava, belega, mirinda! ripetadin ciu un pos la alia ay ciu esin tre joya. La kingo donin al la amba trompantos kavala kruco ay la titolo de sekreta teksistos de la kortego. 

La tuta nokto antaw la tago de la parado la trompantos pasizin disdorme ay ekbrulizin mor ol dek-siks kandlos. Ciu povin vidi, kiel okupita lu esin ye la pretizo de la nova dresos de la kingo. Lu farin mieno, kwaz lu prenan la tolo de la teksilos, trancadin per biga tondilos en la aero, kudradin per kudrilos sen fadenos ay fine dirin : " nun la dresos esan preta!"  La kingo selfe venin al lu kum sia most eminenta korteganos, ay amba trompantos levin un mano ep, kwaz lu tenuz io, ay dirin: "Videz, yen esan la trozo! yen esan la surtuto! yen la mantelo! ko tiel plu. Ji esan tiel dispeza, kiel araneaco! oni povuz pensi, ke oni portan nio sur la korpo, sed tio ci esan ja la most grava eco!" -- Yes! dirin ciu korteganos, sed povin vidi nio, car nio esin. -- Yia  Majesto, nun bonvolez disdresi yia most altlevela dresos, dirin la trompantos, ay mu  tie ci dreson la nova al Yia  Majesto antaw la speglo . La kingo disdresin sia dresos, ay la trompantos farin, kwaz lu dresan al hi ciu peco de la nova dresos, kio kwaz esin pretizita; ay lu prenin hi per la kokso ay farin kwaz lu alligan io -- tio ci devin esi la pulaco de la dreso -- ay la kingo turnadin ay returnadin si antaw la spegelo. -- Kiel belege ju elrigardan! kiel bonege ju sidan! ciu kriin. Kia desegno, kia kromos! ji esan dreso de granda indo! -- Sur la strato oni staran kum la kanopo, kiu oni porton super Yia Majesto en la parada irado! raportin la cefa ceremonestro. -- Nu, mi esan en ordo! dirin la kingo. Cu ji ne gude sidan? Ay ankore un foye hi turnin si antaw la spegelo, car hi volin montri, ke hi kwaz gude observan sia ornamo. La cambelanos, kiu devin porti la pulaco de la dreso, eltirin sia manos al la planko, kwaz lu levan la pulaco. Lu irin ay tenin la manos eltirite en la aero; lu ne devin lasi rimarki, ke lu  vidan nio. 

Tiel la kingo irin en parada marco sub la belega kanopo, ay ciu humos sur la stratos ay en la fenestros kriin: "Ho, celo, kiel senkompara esan la nova dresos de la kingo! Kia belega pulaco hi havan al la surtuto! kiel bonege cio sidan! "  Niu volin lasi rimarki, ke li  vidan nio, car alie li ja ne fituz por sia ofico or esuz terore fola. Nia el la dresos de la kingo til nun havin tia sukceso.

 -- Sed hi ja esan tute ne dresita! sudene ekkriin un infaneto. 

-- Ho celo, awdez la voco de la senkulpeco! dirin la patro; ay un al la alia murmurin, kio la infaneto dirin. -- Hi esan tute ne dresita; tie staran infaneto, kiu diran, ke hi tute ne esan dresita! Hi ja tute ne esan dresita! kriin fine la tuta peplo. 

Tio ci pikin la kingo, car al hi yam self simin, ke la peplo esan prava; sed hi pensin : nun nio helpon, oni devan nur kuraje resti ce sia opinio! Hi kepin ankore mor fiera, ay la cambelanos irin ay portin la pulaco, kio tute ne egzistin.

Homepage