第十二课

动词用于表示人或事物的作用、感觉、状态。我们已经学过以下这些动词的时态和语态:


原形动词: (学习, 讲话,唱歌). 在大同语中动词以 "-i"结尾: (studi, parli, kanti).

现在时态: (我在学习, 你在讲话,他们在唱歌). (mi studan, yi parlan, lu kantan).

过去时态: (我学过, 他讲过, 他们唱过).在大同语中动词以 "-in"结尾。 用于任何人称 (mi studin, hi parlin, lu kantin).

将来时态: (我将学, 他将讲, 他们将唱) 在大同语中动词以 "-on"结尾。(mi studon, yi parlon, lu kanton).

虚拟条件语态: (我或许学, 他或许讲,他们或许唱).在大同语中动词以 "uz"结尾,用于任何人称。 (mi studuz, hi parluz, lu kantuz).

结尾-ez: 表示动词的祈使、命令、请求等:

  1. 直接命令: studez! (学习!). Parlez! (讲吧!). kantez! (唱吧!).
  2. 间接命令和表达愿望: La edukoro volan ke mu studez. Mi deziran ke hi parlez. La publiko petan ke xi kantez.
  1. La direktoro orderin (命令) al la lernantos: Studez mor diligente!.

    La edukoro dirin: Ne parlez (讲话) dum la klaso!.

  2. Hi deziran ke hia spozino (妻子) venez.

    Cu yi deziran ke mi rakontez (告诉) anekdoto(轶事)?

La governmento (政府) postulan (要求) ke mu pagez la taksos (租赋).


ce: 在...某地

Ludoviko (Louis): - Hodie mi viziton yim.

Mikaelo (Michael): - Venez ce mi inter la oku ko deku vespe.



ceesi: 出席

Vilhelmo (William): - La  Kongreso okazon (将举行) dum Junio en Madrido. Cu yi ceeston?.

Olga: - Mi ne povon ceesi(出席). Mia spozulo esan sika(病的).


后缀-or-: 表示与词根词有相关意义的人。后缀-ul-表示阳性.
例如:

Yunoro: 年轻人    Disyunoro: 老人

Fortoro: 强壮的人   Drinkemoro: 醉鬼

Yunoro esan yuna humo (人).

Fortoro esan forta humo.

Belino esan bela femo. 

Cu yia avulo esan yunulo?. Ne, mia avulo esan disyunulo.


后缀 -ebl-: 表示某种能力或可能

例如:

Vidi: 看见 Videbla: 可看见的
Trinki: 喝 Trinkebla: 可喝的
Kompreni: 理解、明白 Komprenebla: 可理解的

 

Dum la nokto, nigra kato ne esan videbla.

Tiu ci hidro esan trinkebla.

Mondlango esan komprenebla lango (语言).



tra: 穿过

Cu la vitro (玻璃) esan travidebla (透明的)?. Yes, la vitro esan travidebla.

Cu la ligno (木头) esan travidebla?. Ne, la ligno ne esan travidebla.



kompreneble: 当然

Alberto: - Cu Franso (法国) esan en Europo?.

Rodolfo: - Kompreneble! 


后缀-ind-: 表示值得……. 例如:

Vidi: 看 Vidinda: 值得看
Legi: 读 Leginda: 值得读
Kompati: 同情 Kompatinda: 值得同情
Bedawri: 遗憾 Bedawrinda: 令人遗憾的

Dera lernanto: Mi supozan (猜) ke yi esan fatiga (疲倦). Do (那么) mu lernon bi prefiksos, kiu esan tre facila.

前缀 re-: 表示重复、再一次,例如:

Fari: 做     Refari: 重新做

Legi: 读     Relegi: 重新读

Komenci: 开始    Rekomenci: 重新开始


前缀 eks-: 以前的.

例如:

Eksspozulo: 前夫

Eksministro: 前部长

Eksedukoro: 退休教师


会话日常用语

Sendube...(无疑地....)

Ne gravan...(没关系...)

Aliflanke, ...(此外)

Cu yi vidan? (你看到了吗? 你明白吗?").

Kiel yi povan supozi.....(如你所知……).

Mi bedawran. (我很抱歉).

Siman nekredeble! (似乎不可信!)


介绍和问候

Arturo: - Permesez ke mi prezentez al yi mistulo Petro Lopez.

García: - Plezuro!. Mi esan Johano García. Kiel yi fartan?.

Lopez: - Mi fartan bone. Danko. Ay yi?.

Garcia: - Bone. Danko.

相互告别:

López: - Til revido! (再见!).

García: - Til revido! (再见!)