Verkita de O. Henry    Tradukita de HeYafu

Un dolaro ay okdek-sep cendos. Yen cio. Ay siksdek cendos de ji esin cendmonio. Cendos konservata po un ay bi per trudado al la manjovendisto ay la legomisto ay la bucisto til la vangos brulredin pro la silenta supozo de avareco, kiu aludin tiel selfgarda negocado. Tri foyos Della nombrin ji. Un dolaro ay okdek-sep cendos. Ay la neksta tago venon Kristnasko.

Evidente nio esin farebla apuds fali sur la kawco ay krii. Ay Della farin tio. Kio instigan la morala reflekto, ke vivo konsistan el sobos, snufos ay lafetos, ay cefan la snufos.

Dum la mastrino de la homo gradue transiran de la unu stajo al la biu, rigardez la homo. Kummebla apartmento ye $8 por weko. Ji ne esin egzakte begora priskribo, sed ji certe instigin al tiu wordo gardi self konter la mendikanto-trupo.　

En la vestiblo sube trovisin leter-kesto en kiu niu letero esin sendota, ay elektra butono per kiu nia huma fingro povin sonorizi. Al la apartmento apartenin kardo kum la nomo "Mistulo James Dillingham Young".

La "Dillingham" esin jetita al la vento dum antawa periodo de prospereco kiam oni pagin al jia posendanto 30 $usona weke. Tamen nun, kiam la enveno xrinkin til 20 $usona, lu serioze pensin dislongizi til modesta ay nepretendema D. Sed kiam ayn mistulo James Dillingham Young venin home ay atingin sia supera apartmento, mistino James Dillingham Young, kiu yi yam konan kiel Della, kalin hi "Jim" ay forte brakumin hi. Tio ja esan entute tre bona.　

Della finin plori ay prizorgin sia vangos per la pudro-cifono. Xi starin apud la fenestro ay enue trarigardin al griza kato, kiu lawpromenin griza barilo en griza poskorto. Morgo eson la Kristnaska tago, ay xi posedin nur $1,87 por aceti gifto por Jim. Dum monos xi sparin ciu ebla cendo, til tia rezulto. Bidek dolaros ciuweke ne sufican. Spendos esin mor granda ol xi antawkalkulin. Tiel okazan ciam. Nur $1,87 por aceti gifto por Jim. Xia Jim. Xi pasin multa felica horos planante io bona por hi. Io bona ay rara ay arjenta -- io kio preske valuon la honoro esi posedata de Jim.

Esin piero-vitro inter la fenestros de la cambro. Eble yi yam vidin piero-vitro en $8-apartmento. Tre disdika ay tre lerta humo povan, observante sia reflekto law rapide sekwenso de longituda strios, havizi al si tre akurata ideo pri sia aspekto. Della, kiu slendan, yam mastrin tiu arto.

Xi sudene ekturnin si de la fenestro ay starin antaw la vitro. Xia okulos brilin, sed xia faso palisin dum bidek sekondos. Xi rapide pulin dawn sia hararo ay lasin ji fali til la fula longeco.

Nun, egzistin bi posedacos de la spozos James Dillingham Young pri kiu amba ege fierin. Un esin la golda kloketo de Jim, kiu heredisin de la patro ay de la avulo. La alia esin la hararo de Della. If la kingino de Xeba lojuz en la apartmento trans la aerxafto, Della iu tage lasuz sia hararo pendi de la fenestro por sekisi, nur por depreci la juwelos ay giftos de xia Majesto. If la Kingo Solomono esuz la pordisto, kum ciu sia trezuros amasizita en la kelo, Jim elprenuz sia kloketo je ciu preterpaso de tiu, nur por vidi hi elpluki la berdo pro envio.

Do nun la bela hararo de Della pendin cirkum xi, ondetante ay brilante kiel bruna kaskado. Ji atingin til sub la genuos ay farisin por xi preske kostumo. Ay tiam xi rapide ay distrankwile religin ji. Un foyo xi momente hezitin dum minuto ay starin senmove dum un or bi larmos falin sur la kaduka reda tapico.　

Xi surprenin la antika bruna jako; xi surprenin la antika bruna hato. Kum jupo kirlisanta ay kum la brilo ankore en la okulos, xi elxwebin la pordo ay irin dawn la treparo al la strato.　

Kie xi haltin, la signo tekstin: "Madamo Sofronie. Harwaros cia." Della kurin un etajo ep ay ordizin si, gaspe. Madamo, larja, tro pala, frosta, tute ne aspektin Sofronie.

"Cu yi aceton mia hararo?" askin Della.

"Mi acetan hararo," dirin Madamo. "Forputez yia hato, ay mu rigardez ji."

La bruna kaskado falondin.

"Bidek dolaros," dirin Madamo, levante la amaso per lerta mano.

"Tuy donez la monio al mi," dirin Della.

Ha, la neksta bi horos pasin sur rozkroma flugilos. Forgesez la konfuza metafo. Xi trasercadin la vendeyos por la gifto por Jim.

Finfine xi trovin ji. Certe ji esin makita por Jim ay por niu alia. Ne troveblin alia simila en iu ayn vendeyo, xi ja konin tio, til botomo en ciu el ju. Ji esin platina ceno, forme simpla ay casta, prave klamante sia valuo nur per substanso ay ne per pompa ornamo - kiel ciu gudacos devan fari. Ji even fitin por La Kloketo. Ekvidante ji, xi tuy konin, ke ji devon aparteni al Jim. Ji similin hi. Kwieto ay valuo -- la priskribo konvenan por amba. Bidek-un dolaros lu forprenin de xi por ji, ay xi rapidin homwarde kum la 87 cendos. Kum tia ceno sur la kloketo, Jim raytin zorgi pri la horo inter kia ayn humos. Kiom ayn bela esin la kloketo, hi foye stilrigardin ji pro la disnova ledera rimeno, kiu hi usin insted? ceno.

Kiam Della atingin homo, xia ebrio iomete cedin antaw prudento ay racio. Xi elizin sia kurla feros ay fayrizin la gaso ay eklaborin por ripari la damajo, kiu farin de disavareco lige kum amo. Yen ciam taskego, dera amikos -- mamuta tasko.

Pos kwardek minutos xia hedo kovrin kurlos, kiu mirinde similizin xi al fujinta-lernanto. Xi rigardin sia reflekto en la spegelo longe, zorge ay kritike.

"If Jim ne mortizon mi," xi dirin al si, "antaw hi biufoye rigardon mi, hi diron, ke mi aspektan kiel korusino de Coney-Insulo. Sed kio mi povuz fari -- ho! kio mi povuz fari per un dolaro ay okdek-sep cendos?"

Je la sepu horo la kafo esin farita ay la kaldrono sidin sur la forno, warma ay preta por kuki la bifstekos.

Jim niam disfruin. Della foldin la ceno en la mano ay sidin sur la korno de la tablo apud la pordo, tra kiu hi ciam envenin. Tiam xi awdin hia treto sur la treparo, longe for sur la unu stajo, ay dum nura momento xi palisin. Xi kutimin diri iu silenta prejeto pri la most simpla ciutagacos, ay nun xi flustrin: "Dera Godo, mi petan, farizez hi pensi, ke mi ankore belan."

La pordo disfermisin, ay Jim enirin ay refermin ji. Hi aspektin disdike ay tre serioze. Disriculo, hi ajin nur bidek-bi -- ay esin carjita de familo! Hi nidin nova surtuto, ay mankin al hi gantos.

Jim haltin interne de la pordo, nemovebla kiel hundo eksmelinta koturno. Hia okulos esin fiksinta ce Della, ay en ju vidisin mieno, kiu xi ne povin kompreni, ay tio terurin xi. Ji esin ne kolero, nek surprizo, nek disaprobo, nek hororo, nek iu ayn el la sentos, kiu xi atendin. Hi simple fikse rigardin xi kum tiu stranga mieno sur la faso.　

Della riglin for la tablo ay irin al hi.

"Dera Jim," xi kriin, "ne rigardez mi tiel. Mi detondizin la hararo ay vendin ji car mi ne povuz travivi la Kristnasko, ne doninte al yi gifto. Ji rekreskon -- tio ne gravon al yi, cu? Mi devin fari ji. Mia hararo tre rapide kreskan. Direz 'Mera Kristnasko!' Jim, ay mu esez felica. Yi ne konan, kiel bona -- kiel bela, bona gifto mi havan por yi."

"Yi detondizin la hararo?" askin Jim, penege, kwaz hi ankore ne komprenin tio even pos la most disfacila mensa laboro.

"Detondizin ji ay vendin ji," dirin Della. "cu yi tamen ne egale aman mi? Mi restan mi sen hararo, cu ne?"

Jim koneme rigardin la cambro.

"Yi diran, ke yia hararo esan for?" hi dirin, kwaz idiotece.

"Ne sercez ji," dirin Della. "Ji esan vendita - vendita ay for. Dera, esan la kristnaska evo. Esez guda al mi, car mi forvendin ji por yi. Eble la haros sur mia hedo esin kalkulebla," xi kontinuin kum sudena serioza dolco, "sed niu povuz kalkuli mia lovo por yi. Cu mi startin kuki la bifsteko, Jim?"

Jim simin rapide rewakisin. Hi brakumin sia Della. Dum dek sekondos, mu rigardez, kum diskreta studemo, iu negrava aco en alia direkto. Ok dolaros en weko, or miliono en yero - kio esan la difero? Matematikisto or sajoro proponuz al yi misa respondo. La Magio alportin valua giftos, sed tiu ne esin inter lu. Mu iluminon tiu disluma aserto pose.　

Jim elprenin pakaco el sia surtuta poketo ay jetin ji sur la tablo.

"Ne misez, dera," hi dirin, "pri mi. Mi ne supozan, ke ia ayn tondo or razo or xampuo izuz mi les multe ami mia derino. Sed if yi disvolvon tiu pakaco, yi eble vidon, kial yi komence tiom konfuzin mi."

Wayta ay lerta fingros xirin la fadeno ay papero. Ay tiam ekstasa joykrio; ay tiam, ho ve! rapida fema canjo al histeria larmos ay vekrios, kiu necesizin la tuya propono de ciu konsola kapablos de la mastro de la apartmento.

Car yen kuxin La Kombilos -- la kombilaro, por flanko ay poso, kiu Della yam delonge worxipin apud fenestro ce Broadway. Bela kombilos, el pura testudxelo, kum juwelita randos -- juste nuansizita por tiu bela, disaperinta hararo. Ju esin multe kosta kombilos, xi konin, ay xia koro simple sopirin ju sen even minima espero pri posedo. Ay nun, ju apartenin al xi, sed yam disaperin la kurlos, kiu la sopirata adornacos devuz adorni.

Sed xi tenin ju al sia brusto ay finfine povin levi la senbrila okulos ay lafeti ay diri: "Mia hararo tiom rapide kreskan, Jim!"

Ay tiam Della eksaltin kiel brogita kato ay ekkriin, "Ho, ho!"

Jim ankore ne vidin xia bela gifto. Xi entuze etendin ji al hi sur la manplato. La senbrila rica metalo simin flaxi kum reflekto de xia brila ay arda animo.

"Cu ji ne esan bela, Jim? Mi trasercin la tuta urbo por trovi ji. Ekde nun, yi devon kontroli la horo cent foyos tage. Donez al mi yia kloketo. Mi volan vidi, kia ju aspektan kume."

Ne obeante, Jim falin sur la kawco ay putin hia manos sub la nuko ay lafetin.

"Dera," dirin hi, "mu forputez mua kristnaska giftos ay kepez ju iamete. Juste nun, ju esan tro bona por usi. Mi vendin la kloketo por gayni la monio por aceti yia kombilos. Ay nun, bonvolez kuki la bifstekos."　

La magio, kiel yi konan, esin humos saja -- humos mirinde saja -- kiu alportin giftos al la Bebo en la manjeyo. Lu inventin la arto de doni Kristnaska giftos. Car lu sajin, lua giftos sendube esin saja, eble raytizante intercanjo okaze de bioblizo. Ay yen mi lame rakontin al yi la neglora kroniko de bi fola yunoros en apartmento, kiu tute nesaja sakrifin un por la alia la most grava trezuros de sia domo. Sed, kiel fina diro al la nuntempe saja, esez dirite, ke el ciu giftantos tiu bi esin la most saja. El ciu donantos ay ricevantos, tia kiel lu esan la most saja. Cie lu esan la most saja. Lu esan la magio.