La Kidineto kum la Alumetos
Verkita de Hans Christian Andersen
Trdukita de HeYafu
Esin terure diswarme; nivin ay ekfarisin disluma vespo; esin la lasta vespo de la yero.
En ci tiu diswarmo ay dislumo irin en la strato disrica kidineto kum nuda hedo ay nuda pedos; kiam xi elirin el la homo, xi ja portin pantoflos, sed por kio ju povuz helpi!
Ju esin tre biga pantoflos, kiu xia matro til nun werin; tiel biga ju esin, ay la kidineto perdin ju kiam xi kurin trans la strato, car bi veturilos rapidege preterpasin. Un pantoflo xi ne povin trovi, ay bubo forkurin kum la alia; hi pensin ke hi povon usi ji kiel lulilo, if hi self iam havon bebo.
Tie la kidineto irin kum la nuda pedetos, reda ay blua pro diswarmo; en la disnova aprono xi havin amaseto da alumetos, ay xi portin paketo de ju en la mano; en la tuta tago niu acetin alumetos de xi, nek iu donin al xi koyno.
Xi irin kum disjoya mieno tra la stratos, dissata ay suferante de la frosto, kompatinda kidineto!
La niva flakos falin sur xia longa, blonda haros, kiu carme kurlisin cirkum la kolo, sed pri ci tiu ornamo xi tute ne pensin. El ciu fenestros la kandelos brilin, ay el la strato odorin bongusta rosta ansero; esin Novyera Evo, ay pri tio xi pensin.
Ce korno inter bi domos - un starin iomete mor advanse en la strato ol la alia - tie xi kawrin ay putin la pedos sub si; sed xi sentin la frosto ankore mor multe, ay xi ne darin iri home, car xi ja vendin niu alumetos, ay ne povin gayni even un koyno; xia patro batuz xi sendube, ay esin anke diswarma home, tie la tegmento kuxin preske sur la hedo, ay la vento fayfe rorin tra la cambreto kwankam oni stopin la most biga krakos per paylo ay cifonos.
La manetos de la kidineto esin preske tute sensenta pro diswarmo. Ho! Alumeto povuz afordi komforto al xi, if xi nur daruz eltiri un sola el la paketo, brulizi ji konter la muro ay warmizi la fingros ce la flamo! Xi eltirin un, ri-ci! Kiel ji flamin, kiel ji brulin! Esin hela, warma flamo - kwaz kandeleto, kiam xi tenin sia manos cirkum ji! Kia mirinda lumo! Al la kidineto sudene simin, kwaz xi esuz sidanta antaw granda fer-kameno ornamita per brila pedestalo ay cilindro el braso. La fayro tie brulan gaye, ji warmizan tiel bone. La kidineto yam proksizin la pedos al ji por warmizi ju anke - - sed ho ve! la flamo estingisin, la kameno disaperin, ay xi sidin tie kum peceto de elbrulinta alumeto en la mano.
Xi brulizin alia alumeto, ji brulin lume, ay ce la loko kie la radios falin sur la domo, la muro farisin travidebla kiel krepo; xi rigardin alen la cambro, kie starin tablo kovrita de niv-wayta tuko, kum bela porcelano, ay bonege vaporin rosta ansero kum pomos ay sekprunos; ay yen tio, kio esin ankore mor belega: la ansero saltin el la plado, skuisante ji irin sur la planko, portante en la dorso kanifo ay forko; ji venin rekte al la kidineto; - sed tiam la alumeto estingisin, ay nur la dika, diswarma ay dampa muro restin videbla.
La kidineto brulizin alia alumeto. Nun xi sidin sub la most bela Kristnaska arbo: ji esin ankore mor granda ay mor rice ornamita ol tiu, kiu xi vidin tra la vitra pordo ce la domo de la rica bizulo.
Milos da kandelos brulin sur la verda brancos, ay multkroma pikturos kiel tiu, kiu ornaman la vendey-fenestros, rigardin xi. La kidineto etendin amba manos al ju - tiam la alumeto estingisin. La multa kandelos de la Kristnaska arbo levisin mor ay mor alte; xi vidin nun, ke ju esan kwaz brila stelos en heveno; un stelo falin dawn lasante sur la celo longa fayro-strio.
"Iu jus mortan," dirin la kidineto, car xia mortinta avino, la sola persono, kiu amin xi, ofte dirin: "Kiam stelo falan, animo ascendan al Godo!"
La kidineto brulizin ankore alia alumeto konter la muro; ji brilin ay lumin cirkume, ay en la lumado xi vidin sia avino, tiel hela ay radianta, tiel milda ay afabla.
"Avino!" kriin la kidineto, "ho avino, prenez mi kum yi! Mi konan, ke yi disaperon for de mi, kiam la alumeto estingison, for de mi kiel la warma kameno, kiel la bongusta rosta ansero, ay la granda, belega Kristnaska arbo!" - ay rapidege xi brulizin ciu alumetos, kiu restin en la paketo, car xi volin firme teni la avino. La alumetos lumin kum tia brilo, ke farisin multe mor lume ol ce la klara tago. Niam la avino esin tiel belega ay tiel granda; xi levin la kidineto supre sur sia brako, ay en brilo ay joyego xu forflugin, tiel alte, tiel alte, ay tie esin nia diswarmo, nia dissato, nia timo; - xu esin ce Godo.
Sed je la diswarma, frua mornhoro, ce la korno inter la domos, sidin la kidineto kum roza vangos ay lafetanta buxo; - xi esin mortizita de la frosto je la lasta vespo de la disnova yero. La novyera morno ekbrilin super la mortinta kidineto, kiu sidin tie kum sia alumetos, el kiu un paketo esin preske elbrulizita. "Xi volin warmizi xi," oni dirin. Sed niu konin, kiom da belacos xi vidin; niu konin, en kia brilo xi enirin kum sia dera avino en la joyego de la Nova Yero.