Fablos
Koko ay Juwelo
Koko sercanta manjaco sur korto trovin valuega juwelo. La koko dirin al liself: If la posedinto de la juwelo trovuz ji, li tuy levuz ay kum joyo konsevuz ji, sed ji niel utilan al mi! Por mi, un riso esan mor dera ol la tuta juwelo en la mondo.
¡¡
Vulpo kum Swela Ventro
Vulpo tre dissata trovin pano ay karno en kavo de disyuna arbo. La vulpo enirin en la kavo ay manjin ju til plena sato. Kiam li volin eliri, trovin, ke li niel povan trairi la truo. La vulpo kum disespero lamentin ay kriin. Alia vulpos, kiu awdin la krio, venin ay askin li, kio okazin. La vulpo kum swelinta ventro priskribin la situo. Tiam un el la vulpos dirin: Yi devan resti tie til yi denove eson tiel dissato, kiel antawe, kiam yi enirin.
¡¡
Cervo
Cervo, kiu irin al lageto por trinki hidro, vidin lia pikturo sur la klara hidro. Li ravite rigardin hia bela hornos ay multe admirin ju en la penso. Sed, -- dirin la cervo al li self,-- kiel mizere aspektan mia disdika kruros, ju ja tedan mi. Ah! Juste tiam, li ekvidin terora liono, ay ekkurin tiel rapide kiel li povin, per lia mizere disdika kruros. Sed kiam li kurin en densa arbaro, la hornos krocin en brancos ay pro tio li esin kaptita de la liono.
Kum disespero li dirin: Esan lamente, ke mi devan perei pro la hornos, pri kio mi esin fiera, dum mi povuz forkuri de la danjero dank' al la kruros, kio mi insultin.
¡¡
Prediristo
Prediristo sidin en markto ay konjektin fortunos al pasantos. Tiam un el hia neyboros rapide kurin al hi ay dirin:" Rabistos brekin pordos de yia domo ay stilin ciu havacos." La prediristo surprizite kurin al hia domo kum spiregado.
Hia neyboro, vidante him kurante al homo, dirin:" Ho ve, prediristo! Kial yi ne povin previdi la fortuno de yi self?"
¡¡
Avarulo
Avarulo forvendin ciu hia havacos ay canjin la monio en bulo da goldo. Hi enterin ji apud la muro de hia domo. Ciutage hi venadin al la plaso por denove eldigi ay rigardi ji kum granda plezuro.
Un el hia neyboros rimarkin ay suspektin la stranga vizitado de l'avarulo. Un tage hi spionin ay la sekro esin diskovrita. La neyboro eldigin ay forstilin la goldo.
Kia doloro ay disespero de l'avarulo esin, kiam hi trovin, ke la goldo esan disaperinta. Hi kriadin tiel lawda, ke un pasanto askin hi kio okazi. Awdinte la avarulo, kiu klarizin hia disjoyo, la pasanto dirin: Estez por yi tutegale, cu yi havin or ne havin la goldo, car yi tute ne volin usi ji en jia valuo. Putez stono insted la golda bulo, ji helpon al yi tute same kiel la goldo, if yiself imaguz al yi, ke ji esan goldo.
¡¡
Patro ay Bi Filinos
Esin disyunulo, kiu havan bi filinos. La unu filino hi wedizin al gardenisto ay la biu al tegolisto.
La patro iam viziti la unu ay askin, kiel iran la afero al xi. Cio iran glate-- dirin la spozino de la gardenisto,-- sed mi deziruz, ke pluvez iom mor. car la plantos suferan manko de hidro.
Pos ne longe hi vizitin la alia filino ay askin, kiel esan al xi en la nova vivo. Tiu ci respondin: Tre bone, sed nur un afero mi deziruz mor, ke durez bona wetero ay la suno warme brilez, por ke la tegolo kwike sekisez.
Ho, kio mi do dezirez! -- dirin la patro,-- car yia fratino deziran pluvo ay yi la suno.
¡¡
Blindoros palpin elefanto
Esin kingo en Hindo, kiu bredin multa elefantos. Iu tage, sidante sur elefanto por self-enjoyo, hi vidin sudene aro da blindoros ripozanta apud la voyo. La kingo venizin lu ay askin:"Cu yi konan, kia esan elefanto?" La blindoros nein kume:"Yia kingo majesto, mu ne konan." La kingo lafdirin:"Palpez ji mane ay raportez al mi pose."
La blindoros kwike ceesin cirkum la elefanto ay ekpalpin ji. Pos iom da tempo lu raportin al la kingo.
La arelo-palpinto dirin:"Elefanto similan al polvuyo."
La kruro-palpinto dirin:"Elefanto similan al kolumno."
La dorso-palpinto dirin:"Elefanto similan al bedo."
La vosto-palpinto dirin:"Elefanto similan al ropo."
Awdinte tio, la kingo lafegin.
La blindoros misrigardin, ke parto esan la tuto. Nun oni per"Blindoros palpin elefanto" montran, ke iu nur vidan parto sed ne vidan la tuto.
¡¡
Rano Lojanta en welo
Dirante ke vivin fama filosofo en Militanta Regno. Hi nomisin Zhuangzi. Iu tage, Zhuangzi rakontin:
En iu forlasita welo lojin rano. Ji metin la testudo ce jia welo. Kum joyo ji dirin al la testudo:"Kiel joyinte, ke mi lojan ci tie. Joyante mi saltan apud welo ay fatiginte mi ripozan profundeye en welo. Kelktempe mi swiman en hidro, kelkfoye mi promenan sur la koto. Tiu insektetos, krabetos, ay ranidos niel povan kompari kum mi! Mistulo, kial ne ofte vizitan mia welo?"
Awdinte tio, la testudo volan envidi la welo. Sed kiam ji ekpasin per dekstra pedo tuy jia lefta pedo esan implikita de welbloko ay ji reiran alpose. Tiam la testudo parlan pri la mirakla maro al la rano. La maro esan kiel biga, kiel nekonjekteble canjema ay kiel carma! "Loji sur la maro ja esan la enjoyo, kum kiu nio povan kompari."tiel dirin la testudo.
Awdinte, la rano mirin ay hontin. Ji pensin ke ji efektive esan tre sensignifa ay dislongrigardema. Pose la rano niam selfadoran.
¡¡
Serci Perdita Kamelo
Iu komersisto perdin kamelo. Hi sercadin en multa plasos, sed ne trovin ji. Hi
falin en granda diskalmo. Tiam hi vidin disyunulo iranta antaw hi, hi tuy irin
al hi ko askin: ¡°Estimata mistulo, cu yi vidin kamelo?¡±
¡°Cu yi askan pri kamelo kripla je lefta pedo?¡± La disyunulo askin.
¡°Yes.¡± La komersisto respondin.
¡°Cu ji portan hono lefte ay riso dekstre?¡±
¡°Yes, prave.¡±
¡°Cu ji yam perdin un dento?¡±
¡°Ho, tute vere! Kie yi vindin ji?¡±
¡°Ne, mi ne vidin ji.¡± La disyunulo respondin.
La komersisto kolerisin: ¡°Ne trompez mi, certe yi hidin la kamelo. Alie yi ne
povuz koni tiel detale pri ji!¡±
La disyunulo respondin senhaste: ¡°Ne kolerez, sed awdez mia klarizo. Jus mi
vidin kamela pedprintos sur la voyo ay trovin, ke la dekstra pedprintos esan mor
profunda ol la lefta. Apuds, mi vidin anke, ke lefte de la voyo esan hono, ay dekstre risgrenos. Tial mi certisin, kio la kamelo portan. Mi rimarkin, ke la
folios kio la kamelo mordin, surhavan dentosignos, ay tiu montran, ke la kamelo
yam perdin un dento. Sed mi ne konan, kie la kamelo irin. Yi devan serci ji law
jia pedprintos.¡±
Law la konsilo de la disyunulo la komersisto trovin sia kamelo.