verkita de Hans Christian Andersen

Cirkum la gardeno etendisin hejo el hazelarbedos; ekster la hejo esin kampos ay graseyos kum bovinos ay xafos; sed ce la mido de la gardeno starin floranta rozarbo, sub kiu sidin heliko, kius xelo enhavin multo -- nome, la heliko self.　

"Nur atendez til mia horo alvenon," hi dirin; "mi faron mor ol kreskizi rozos, naski nutos, or doni lakto, kiel la hazelarbedo, la bovinos ay la xafos."

"Mi ekspektan multo de yi," dirin la rozarbo. "cu mi raytan aski, kiam ji aperon?"

"Mi ne hastan," dirin la heliko. "Ciam yi insistan hasti. Tio ne ekscitan ekspekto."

La sekwanta yero la heliko kuxin en preske la sama loko, en la sunlumo sub la rozarbo, kiu denove burjenin ay naskin rozos same tiel frexa ay bela kiel antawe. La heliko bione rampin el sia xelo, etendin sia hornos, ay denove entirin ju.

"Cio esan tute same kiel pasintyere! Niom da progreso; la rozarbo ankore donan rozos, ay ne iran plu."

La somero ay la awtuno pasin; la rozarbo naskin rozos ay burjenos til la nivo ekfalin ay la wetero farisin frosta ay weta; tiam ji klinin sia hedo, ay la heliko rampin alen la tero.

Nova yero ekisin; la rozos aperin, ay anke la heliko.

"Yi yam esan disyuna rozarbo," dirin la heliko. "Yi devan hasti ay morti. Yi yam donin al la mondo cio, kio yi havin en yi; cu tio multe gravin, esan asko, kiu mi mankan la tempo pripensi. Sed tiom esan klara ay evidenta, ke yi farin nio por yia interna developo, or yi esuz produkinta io alia. Cu yi volan diri io por defendi yi? Yi balde eson nio apuds kano. Cu yi komprenan mi?"

"Yi timizan mi," dirin la rozarbo. "Mi niam pensin pri tio."

"Ne, yi niam strebin pensi pri io ayn. Cu yi iam dirin al yi self, kial yi florin, ay kiel yia florado okazan -- kial juste tiel ay ne aliel?"　

"Ne," dirin la rozarbo. "Mi floran joyante, car mi ne povan aliel fari. La suno brilin ay warmizin mi, ay la aero frexizin mi; mi drinkin la klara roso ay la vigliza pluvo. Mi spirin ay mi vivin! El la tero levisin potenco en mi, dum anke desupre mi ricevin strongeco; mi sentin ciam novisanta ay ciam kreskanta felico, ay tial mi devin plu flori. Tia esin mia vivo; mi ne povin fari aliel."　

"Yi enjoyin tre facila vivo," la heliko rimarkin.

"Certe. Cio esan donita al mi," dirin la rozarbo. "Sed ankore mor esan donita al yi. Yias esan un el tiu profunde pensanta animos, un el tiu vere donita mensos, kiu mirizan la mondo."　

"Mi tute ne intendan fari tio," dirin la heliko. "La mondo esan nio por mi. Kiel mi rilatan al la mondo? Mi havan sufico por fari pri mi ay en mi."

"Sed cu mu ci tie sur la tero ne devan doni mua most guda partos al la alia, ay proponi tiom, kiom mu povan? Verdire, mi donin nur rozos. Sed yi --yi, tiom rice donita -- kio yi donin al la mondo? Kio yi donon al ji?"　

"Kio mi donin? Kio mi donon? Mi sputan al ji; Ji valuan nio, ay ne koncernan mi. Law mi, yi plu naskez rozos; yi povon fari nio alia. La hazelarbedo naskez nutos, ay la bovinos ay xafos donez lakto; lu havan sia publiko. Mi havan mias en mi self. Mi ritirin en mi ay tie mi haltan. La mondo esan nio por mi."

Dirinte tio la heliko ritirin alen sia domo ay stopin la enireyo.　

"Tio esan disjoya," dirin la rozarbo. "Mi ne povan rampi alen mi self, kiom ayn mi voluz fari tio; mi devan plu naski rozos. Tiam lu dropan sia folios, kiu la vento forblovan. Sed mi iam vidin, kiel oni putin rozo en la himn-libro de la mastrino, ay kiel un el mia rozos trovin loko sur la brusto de bela yunino, ay kiel alia esin kisata de la lipos de infano pro la gaya joyo de la vivo. Tio esin guda por mi; ji esin vera beno. Tiu esan mia rememoros, mia vivo."

Ay la rozarbo dure florin pro naiveco, dum la heliko lezure kuxin en sia domo -- la mondo esin nio por hi.

Yeros pasin.

En la tero la heliko terisin, ay anke la rozarbo. Even la suvenira rozo en la himn-libro fadin, sed en la gardeno trovisin alia rozarbos ay alia helikos. Tiu lasta rampin alen sia domos ay sputan al la mondo, car ji ne koncernin lu.
Cu mu relegez ci tiu fabelo? Ji eson tute sama.